КРИМИНАЛОТ НЕ СМЕЕ ДА СЕ ИСПЛАТИ

Основна идеја на правото е дека треба да се изгради таков систем во кој прекршувањето на законите нема да се исплати. Ова посебно кога станува збор за прекршувања кои се класификувани како посебно големи од аспект на правата на луѓето и генералното разбирање на хуманоста во современото цивилизирано општетсво. Овој вид на прекршувања дури подлежат  на одредени облици на морално казнување тогаш кога не можат правно да бидат санкционирани затоа што се направени во минатотот (примерот на лустрацијата и забраната за вршење на високи државни функции).

Во Република Македонија власта изгради систем во кој секое прекршување на законите направено во дослух со актуелната власт не само што се исплати туку и повеќекратно се наградува. Од друга страна пак, се казнуваат луѓе кои одамна во минатотот вршеле/имале државни функции а за кои постои сомневање дека соработувале со органите на безбедноста на претходниот/социјалистички систем.

Последен и многу очигледен случај на промоција на неказнивоста на криминалот кога е тој прифатлив за власта е случајот со пратеникот Хајрула Мисини.

Толкувањето на Законот за амнестија со кое се овозможи ниту еден од случаите кои се вратија од Хаг да не се процесира пред домашните судови го оценив како погрешно и спротивно на меѓународното право и на правната логика.

Она што би сакал сега да го нагласам е дека сите оние кои бенефицираа од донесувањето на ова толкување, а требаа да бидат судени за дела против човечноста не смеат да бидат дел од ниту една владеачка структура или пак носители на високи државни функции. Според мое мислење, со самотот тоа што овие луѓе прифатија  да бидат амнестирани наместо да им се суди, премолчно потврдија дека постојат големи шанси во една контрадикторна судска постапка да бидат прогласени за виновни и осудени за извршување на тешки кривични дела.

Самата амнестија не значи  негирање на вината, туку напротив, прифаќање на ситуација во која оние кои се докажано виновни или се најверојатно виновни да не ги сносат последиците од прекршувањето на законите затоа што постои политичка потреба и политичка воља за такво нешто.

Тоа значи дека со тоа што овој човек ја прифатил амнестијата сосема малку посредно а многу фактички признал дека е виновен, односно, прифатил и голема веројатност дека е сторител на тешки кривични дела за кои не сака да одговара. Неговото поставување за пратеник во Собранието само по себе е проблематично, меѓутоа може да биде политички оправдано (под многу дискутабилни услови).

Ако веќе станува збор за некаков политички опортунизам во прифаќањето на овој човек за пратеник (да се стави под капата на имунитетот за да се отежни неговото судско гонење) веќе е  многу попроблематичен ангажманот на овој човек во рамките на одделни комисии и тела во Собранието:

  • Комисија за европски прашања, претседател
  • Комисија за надзор над работата на Управата за безбедност и контраразузнавање и на Агенцијата за разузнавање, член
  • Комисија за одбрана и безбедност, член
  • Постојана анкетна комисија за заштита на слободите и правата на граѓанинот, заменик-член
  • Комисија за надворешна политика, заменик-член
  • Комисија за надзор над спроведувањето на мерките за следење на комуникациите од страна на Министерството за внатрешни работи и од Министерството за одбрана, заменик-член
  • Комисија за прашања на изборите и именувањата, заменик-член
  • Национален совет за евроинтеграции, член
  • Совет на Собранискиот канал, член
  • Делегација на Собрание на Република Македонија во Парламентарната димензија на Централноевропската иницијатива (ПД ЦЕИ), член
  • Пратеничка група на Собранието на Република Македонија за соработка со Парламентот на Исламската Република Иран, претседател
  • Пратеничка група на Собранието на Република Македонија за соработка со Парламентот на САД, член

И за ова треба да се разговара и да се поставуваат прашања и да се проблематизира.

Меѓутоа, поставувањето на ваков човек за амбасадор во ООН во Женева, веќе нема никакво политичко оправдување.  Да поставиш човек кој требало да одговара за дела против човештвото баш во центарот на меѓународната заштита на човековите права и местото каде што се крои концептот на човековите права и слободи е отворено негирање и исмевање на овој концепт. Ваков потег би претставувал показател за тоа дека самовластието во Македонија достигнало такви размери во кои едноставно властодршците немаат потреба да го прикриваат криминалот. Тие најотворено го наградуваат.

Ова би била голема страмота за Македонија. Според мое мислење, никој, апсолутно никој, не би можел да ја прифати Македонија како демократска држава во која владее правото после вакво нешто. Може Грција слободно и да се откаже од спорот со името, може да ги исполниме сите услови кои се зададени, меѓутоа овој потез не вбројува во редот на банана држави во кои диктаторот ги крои правилата на игра и од тоа петно нема да можеме да се ослободиме со децении.

И, не, не се гордеам што сум Македонка во услови кога државата не е во состојба да го казни насилството и наместо тоа не само што го амнестира туку и го наградува. А пишувачите на писма до Филе можеби треба да се подзамислат за својот удел во оваа ситуација.

И се прашувам дали сега некој  ќе напише писмо до Премиерот или до Претседателот на државата или макар и до  Филе во врска со овој проблем.

ГРУЕВСКИ, КЕЦАРОШИТЕ ОД ОСНОВНО, ИЗВЕШТАЈОТ И ЕДНА МНОГУ СМРДЛИВА ГЛАВА ОД РИБА

Интервјуто на Премиерот Никола Груевски објавено од страна на МИА (17 и 18 Октомври 2011) претставува школски пример на замена на теза.

Наместо со аргументи и податоци да бидат оспорени наводите во извештајот за Македонија, Груевски го насочува вниманието единствено кон спорот за името на Македонија. Имено, во дводневното интервју нема апсолутно ниту еден елемент со кој се дава поинаква слика за слабостите идентификувани од страна на Комисјата.

На прашањето: Дали со ова сакате да кажете дека Македонија нема слабости во судството, јавната администрација, слободата на медиумите, корупцијата…

Премиерот одговори:

 Не, напротив, секако дека има слабости и потреба од подобрувања, од нови реформи, мерки и секоја сугестија во таа насока е секогаш добродојдена. Ние не спиеме на тоа уво дека се е розево во Македонија. Имаме проблеми, има наталожени проблеми и практики, кои ниту почнале, ниту ќе завршат со нас, како што е тоа секаде во светот, реформи во овие сфери, но и пошироко се потребни секаде, и во регионот, но и пошироко, но, сепак, факт е дека и ние многу работиме и многу направивме во правец на нивно подобрување. И ќе продолжиме да го правиме тоа. Но, во овој случај ќе се соочиме со пренагласување на тие слабости, сериозно пренагласување, кое е наменско, а во прилог на овој факт оди едно едноставно објаснување дека на состаноците кои ги имаме со одредени претставници на меѓународната заедница во 90 проценти од разговорите се дискутира за прашањето за името, а 10 проценти за останатите теми, меѓу кои и споменатите реформи. А кога ќе излеземе на прес-конференција по состанокот или кога ќе се пушти соопштение за јавноста од нивна страна, ситуацијата изгледа обратно: како попатно да сме го спомнале прашањето за името, а 90 отсто од времето да сме збореле за јавната администрација, судството итн.  Тоа кажува многу за приоритетите, но и за се останато, за кое говорев.

Во одговорот нема ниту еден единствен податок за тоа што е направено, во што е грешката на извештајот, што е тоа поинаку отколку што е дадено во Извештајот.  Единствено е даден податок кој никако не може да се провери (што се разговара зад затворени врати).

Избегнувајки да зборува воопшто за ситуацијата отсликана во Извештајот, Премиерот создава привид дека единствен проблем со кој се соочува Македонија во пристапот кон ЕУ е името (што го прифаќа послушниот новинар кому на крај памет не му е да го врати Премиерот на прашањата посочени во извештајот туку соопштува: Добро, ајде да се концентрираме на очигледно главниот проблем, името.)

На овој начин:

  • се депласира секоја дискусија поврзана со критиките и податоците дадени во Извештајот,
  • се замачкува специфичната состојба во Македонија која бара и специфична одговорност на конкретната владеачка структура (и се става под плаштот на генерални проблеми карактеристични за светот и пошироко)
  • се даваат лажни информации врз основа на кои понатаму се билда негативен емоционален набој на голем дел од граѓаните
  • се нуди генерален изговор за сите наредни неуспеси со што се подготвува замена на досегашниот дежурен виновник олицетворен во СДСМ
  • се девалвираат сите новинари, НВО-а, експерти и интелектуалци кои ја критикуваат власта и повикуваат на нејзина одговорност
  • се подготвува терен за префрлање на одговорноста во решавањето на проблемот за името врз граѓаните
Целата ситуација во голема мера потсетува на постапувањето на кецарошите од основно училиште.
Прво, некој друг е крив.
Второ, ги мрази учителката.
Трето, никој не ги разбира и сите им подметнуваат.
Четврто, тие се убиваат од работа и учење, а никој тоа не сака да го вреднува.
Петто, сите ми прават неправда.
Сум го слушнала ова стотици пати, од најлошите ученици во одделението. Оние кои не ги завршуваат домашните, кои секогаш каснат на час, кои се шетаат и си играат кога треба да се сработат сериозни работи, оние кои не слушаат на час и кои мислат дека знаат се, а молчат кога ќе ги испрашува учителот/учителката. Тоа се оние кои привлекуваат внимание со испади и насилство и кои очекуваат да им се прогледа низ прсти секој прекршок, а на цел глас викаат кога некој ним ќе им се замери. Тоа се оние кои имаат оправдување за секој свој неуспех и кои ги малтретираат соучениците кои знаат и умеат повеќе и подобро.
Мислев дека се малцинство, испадна дека сум погрешила.

ВМРО-ДПМНЕН (неодговорно)

Од раководството на ВМРО-ДПМНЕ како владеачка партија не барам процена на улогата на опозицијата и анализа на состојбите во најголемата опозициона партија.
Она што го барам и очекувам е:
– анализа на ситуацијата со пописот
– идентификување на причините за ваквата ситуација
– посочување на одговорните
– пресметка на штетата (материјална и нематеријална)
– одредување на промените во раководството кои треба да соодветсвуваат на одговорноста, и
– дефинирање на излезна стратегија
Се друго е мачкање очи на неукиот шутрачки народ и обид да се префрли вината врз друг.

ВМРО-ДПМНЕН (неспособно)

Во неколку наврати ме прашаа: па добро зар нема ништо добро во она што го прави ВМРО-ДПМНЕ? Зар мора само маани да се наоѓаат и ништо добро? Ова многу ме замисли. Јас не сум од тие кои мислат дека работите во животот се црно-бели и не сум склона кон едностраност.

Меѓутоа овде се соочувам со една многу специфична ситуација. Имено, не станува збор за тоа дека политичарите лажат (тоа се очекува од нив). Ниту дека крадат (исто така незаобиколливо). Станува збор за несносно висока концентрација на незнаење, неукост и глупост. Во ваква ситуација дури и добрите работи (гледани во апсолутни параметри) добиваат негативна конотација и стануваат повеќе штетни отколку корисни.

Ќе наведам само неколку примери во функција на објаснување на овој мој заклучок:

  1. Осовременувањето на сообраќајниците во Скопје – не можам да кажам дека е непотребно, дека е неубаво или дека му личи на главниот град.

Меѓутоа:

–          Е на штета на зелените површини со што се загрозува здравјето на луѓето

–          Овозможува побрзо движење на автомобилите што може да биде причина за поголем број повреди на пешаците

–          Не е проследено со паралелно зајакнување на контролата на спроведување на прописите и активирање на сигнализацијата (со што се намалува сигурноста на учесниците во сообраќајот)

–          Не е направено осмислено за да се намалат тесните грла туку продуцира тесни грла (кога се спојува со старите улици)

–          Зафатени се огромни простори за изработка на кружен ток за сметка на стеснување на просторот за проток на автомобили

  1. Градењето на споменици – не можам да кажам дека е сосема неубаво или непотрбно.

Меѓутоа:

–          Направени се со кршење на Законот за меморијални споменици и спомен обележја според кој оп



штините може да градат споменици само за личности и настани непосредно поврзани со таа општина.-          Направено е во толку огромни количини и во толку енормни размери кои градот го претвораат во пазарска тезга наместо во елегантна продавница

–          Пораката која ја испраќаат спомениците е агресивно-воинствена  наместо порака на мултикултура, соживот и градење на иднината

–          Сите заедно го промовираат патријахалниот модел во кој нема место за жената во јавниот живот

  1. Евроскептицизам- не можам да кажам дека не е добро да се има кога и самата го имам изразено.

Меѓутоа:

–          Ова е прашање за кое треба да се отвори расправа, а не да се наметне како став на Владата која не успеала во ветеното (да ја внесе државата во друштвото на ЕУ) па сега се обидува да ни ја продаде теоријата за киселто грозје.

–          Ненавременото отворање на ова прашање (после две децении ангажман во насока на ЕУ) значи рушење на изградените потпорни столбови пред да се изгради куѓата. Во меѓувреме си живееме во баракчето до градилиштето.

–          Евроскептицизмот (вака како што е прикажан) значи пред се одбивање на стандардите на Европа, а не и на друштвото. За мене би било логично да ги достигнеме највисоките цивилизациски вредности и нивната заштита на ниво на развиените демократски држави, а потоа сами да решиме дали сакаме или не да се дружиме во рамките на ЕУ. Со други зборови, да бидеме Норвешка или Швајцарија, а не лисицата која не може да го дофати грозјето и го прогласува за зелено.

  1. Комисијата за заштита од дискриминација – добро што е дадена во закон и што постои.

Меѓутоа:

–          Формирана е со прекршување на Законот за спречување и заштита од дискриминација (и наместо луѓе кои имаат искуство во областа на човековите права се избрани луѓе кои немаат појма од човекови права). Со тоа е оневозможена вистинската заштита на луѓето кои се диксриминирани.

–          Членовите на комисијата имаат и други работни задолженија, а примаат надоместок (покрај платата) на ниво на професор на Универзитет. Со тоа непотребно се трошат буџетски пари.

–          Не е предвидена стручна служба која ќе ги врши административните работи (заради што не можат да бидат опслужувани странките)

–          Нема информации за нејзината работа и како може да се најде (со што станува недостапна за граѓаните)

Заклучок:

Сето ова потсетува на приказната за селанецот кој ја продавал кравата. Го прашале, зошто продава толку убава и здрава крава на пазар за месо. Зар не дава млеко? Селанецот им рекол дека дава многу големи количини на млеко, меѓутоа во моментот кога ќе се наполни садот за млеко таа клоцнува и го истура.

Така и со нашето ВМРО-ДПМНЕ и кецарошчињата во него. Дури и тогаш кога ќе набодат нешто позитивно, тоа го прават или во погрешно време, или на погрешен начин или пак со погрешна цел.

Резултат: народецот не може аир да види ниту од најполното грне со млеко.

ВМРО-ДПМНЕ СЕ ПРОГЛАСИ ЗА НЕКОМПЕТЕНТНО ДА ЈА РАКОВОДИ ДРЖАВАТА

Во врска со оставката на државната  пописна комисија и прекинувањето на пописот на населението 2011 година, на официјалната страна на ВМРО-ДПМНЕ се појави изјава со која се утврдува дека партијата нема друг начин да ги разреши прекршувањата на законот во текот на пописот освен да го поддржи неговото прекинување.

Прво, ваква изјава е соодветна за опозициона партија која повикува на почитување на законите затоа што е надвор од позицијата на власт, а не за партија која ја има апсолутната власт во свои раце и целокупниот механизам за заштита и санкционирање за прекршување на законите.

Второ, доколку владеачката партија не е способна самата да спроведе одредена активност согласно законите и да го казни евентуалното прекршување тогаш како може да очекуваат граѓаните да бидат заштитени од било каков вид на незаконски дејствија од страна на физички и правни лица.

Трето, потрошени се огромни средства кои се платени од даночните обврзници и никој нема намера да превземе одговорност ниту за тоа ниту за неуспешниот попис.

Четврто, ВМРО-ДПМНЕ се обидува вината за сопствената неспособност да владее повторно да ја префрли врз СДСМ, како политичка партија која веќе 6 години не е накормилото на власта.

Петто, со овој вид на реакција, ВМРО-ДПМНЕ јавно изјавува дека не е способна како партија да ја води државата и не е во состојба да ги применува законите на територијата на државата.

Со други зборови, во моментов во државата има безвластие а ние сме го обрале бостанот.