ЗА ПРЕДЛОГ ЗАКОНОТ ЗА АМНЕСТИЈА

Во прилог ги давам моите забелешки на предлогот на закон за амнетсија (кои ги имам доставено и до Советот за реформа на правосудниот систем во кој членувам).

ЗАБЕЛЕШКИ ЗА ПРЕДЛОГОТ НА ЗАКОН ЗА АМНЕСТИЈА

  1. Недостаток на образложение – зошто амнестија

Мора да има многу јасно образложени причини заради кои се носи еден ваков закон заради тоа што тој самиот по себе значи упад во правниот систем, рушење на правната сигурност, создавање услови за конфликти, виктимизација на жртвите на сторени кривични дела, …

Колективното амнестирање мора да има причина и да нуди поголема правда отколку претпоставеното ниво постигнато со изрекувањето на казните затвор.

На пример, доколку причина за донесување на овој закон е пренатрупаноста на затворите и лошите услови во нив, можеби треба да се земе предвид дека не сите затвори во Македонија се пренатрупани и не се еднакво лоши условите за престој (на пример, затворите во Прилеп, Штип, Куманово).

Или, доколку причина за ова е сомнението во правораздавањето и потребата да се добие правда, тогаш не само што не смее да има исклучоци, туку напротив мора да се претпостави дека колку е поголема казната толку поголема може да е неправдата, односно, со ваквиот и вака конципиран закон за амнестија ќе се направи нов вид дискриминација во однос на оние луѓе кои можеби доживеале и најголема неправда.

  1. Недостаток на индивидуализација – секој случај е посебен

Казнувањето е индивидуално. Тоа значи дека при изрекување на казната се применуваат олеснителни и отежителни околности кои влијаат на висината на казната затвор.

Многу проблематично е на ист начин да бидат третирани сите луѓе кои се наоѓаат во затвор, а тие се разликуваат и согласно на тоа се разликуваат и последиците кои би ги очекувале од нивното амнестирање:

  • Има разлика меѓу луѓе кои прв пат го прекршиле законот и повратници (луѓе кои одново и одново сторуваат кривични дела)
  • Има луѓе кои направиле одредено дело од одреден вид побуди и во одреден вид околности (кои веќе не може да се повторат) и луѓе кои ги прават делата од лукративни побуди кои можат да создадат истоветни услови за прекршување на законот
  • Има разлика кога делото е сторено против лице или група на лица или имот, непосредно или посредно, поради неговото или нивното национално и социјално потекло, политичкото и верското убедување, имотната и општествената положба, полот, расата или бојата на кожата
  • Сторителите на кривични дела против роднини (а посебно кога станува збор за семејно насилство) значи враќање на насилникот во истата средина
  • Има разлика меѓу еднократно и продолжено кривично дело (каде што и умислата и намерата и можноста да биде повторено се многу поголеми)

Еден од податоците кои произлегуваат од направените анализи (на пример: Анализа на македонската казнена политика и препораки за нејзиниот иден развој -Лидија Брашер Тајд (Lydia Brashear Tiede), (2012) е дека судиите по правило изрекуваат казни под законски определениот минимум за дела поврзани со злоупотреба на службената должност. Тоа значи дека овие луѓе и така се веќе привилегирани и со актот на амннестија ќе бидат и додатно наградени (заради тоа што се со затворски казни под 6 месеци).

Слична е состојбата и со казните кои се изрекуваат за дела “ загрозување на безбедноста на сообраќајот“.

Ова значи дека без да се води никаква сметка за индивидуалните услови за изрекувањето на казната затвор и индивидуалните последици од намалувањето на оваа казна се пристапува кон акт на колективно помилување кое ретко значи повеќе правда.

  • Има луѓе кои се наоѓаат во затвор, а воопшто не би требало да бидат таму, или, на кои и покрај тоа што казната затвор е поголема од 6 месеци не е доволно да им бидат скратени само 30% од казната, и, има луѓе кои ќе бидат ослободени од казна, а кои првично требало да бидат многу построго осудени.
  • Има луѓе кои ќе бидат вратени во средина во која можат повторно да атакуваат врз жртвата на која веќе претходно атакувале, и луѓе, кои не може да го повторат прекршувањето заради тоа што се потполно сменети условите кои ги поттикнале на вакво прекршување.
  • Има луѓе кои смислувале и извеле кривично дело, и, луѓе кои делувале во миг заради одбрана, заштита или нешто слично. Во женското одделение на пример има жени кои ги убиле мажите после низа години малтретирање и семејно насилство.
  1. Прашање: зошто баш овие дела се прогласени за исклучоци?

Генералното оневозможување да се даде амнестија на луеѓе осудени:

  • на казна доживотен затвор;
  • за кривично дело Убиство од член 123 од Кривичниот законик;
  • кривични дела против избори и гласање (член 158-165-в) од Кривичниот законик;
  • за кривични дела против половата слобода и половиот морал и тоа: (член 186, член 187, член 188, член 189, член 191, член 191-а, член 193, член 193-а, член 193-б и член 194)од Кривичниот законик;
  • за кривични дела против државата (член 305-327) од Кривичниот законик;
  • за кривични дела злосторничко здружување (член 394-394-г), од Кривичниот законик;
  • за кривичните дела против човечноста и меѓународното право (член 403-418-а и од 418-в до 422) од Кривичниот законик.

 

е проблематично. Доколку амнестијата се предлага заради тоа што постои генерална недоверба во начинот на кој суделе судиите во претходниот систем, тогаш, во овие дела е концентрирана неправдата. На пример, токму делата против државата, злосторничко здружување, против изборите и гласањето, се користат од режимите за затворање од политички причини. Тоа значи дека токму на овие затвореници треба да им се посвети посебно внимание.

  1. Зошто само казнено поправни институции – казнено – поправните институции не се единствените во кои се издржува казна која го лишува човекот од слобода

Во Законот за Амнестија не се спомнуваат децата во Воспитно-поправите домови ниту пак луѓето кои се лишени од слобода и сместени во психијатриските болници.

  1. Дали последиците може да се сведат само на ресоцијализација  

– Предвидувањето дека “донесувањето на законот има за цел да се овозможи процесот на ресоцијализација и социјална реадаптација на осудените лица“ е спротивно на пронципите на казнената политика. Имено, луѓето се ставаат во затвор, меѓу другото заради тоа да се ресоцијализираат. Во затворите постојат специјални служби наменети за ова кои би требало да им помогнат на луѓето кои сториле социјално неприфатлив чин, повторно да станат дел од заедницата.

За разлика од ова, законот не предвидува никаков облик на поддршка на овие луѓе, на жртвите, и, на семејствата која би гарантирала ресоцијализација.

Последиците од донесувањето на ваков закон се многу сериозни, комплесни и повеќе-слојни. Отсуството на свест за овие последици значи дека државата нема да преземе мерки за нивно адресирање и избегнување на негативните, а поддршка на позитивните последици.

На пример, дали е предвидено вработување на луѓето кои се без работа, промена на условите кои довеле до кривичното дело, различни облици на психолошка поддршка, помирување, реконсилијација и сл.?

Јас решението не го гледам во ваков закон за амнестија.

Решението за пренатрупаноста во затворите го гледам во:

– прераспоредување на затворениците во други затвори низ Македонија.

– индивидуално преиспитување на сите случаи и ослободување на сите оние кои го прекршиле законот за прв пат, за дела со помали последици, и, кои нема да се вратат во средина во која ќе имаат можност да го повторат делото врз истата жртва)

– итни промени во Кривичниот законик кои ќе ја промовираат пробацијата наместо лишувањето од слобода

Решението за подобрувањето на условите во затворите го гледам во:

– Поставување раководен кадар од граѓанскиот сектор со стручни знаења и искуство во мониторинг на затворените институции, наместо партиски извршители

– Воспоставување специјализирана надворешна контрола со големи ингеренции (затворски омбудсман)

– Финансиска инекција која во краток рок ќе ги санира дел од најголемите проблеми

Решението за грешките во правораздавањето го гледам во:

– Повторување на постапките секаде каде што постои сомневање за големи прекршувања на процедурите

– Идентификување на можните политички затвореници и  повторување на постапките со нивно право да се бранат од слобода

 

И во секој момент ќе застанам зад предлозите:

Лица кои наполниле 72 години живот веднаш да се отпуштат од извршување на казната затвор,
Поминатата казна во Шутка да се пресметува за 1 ден / 2 дена.

Препораките на Прибе

Новиот извештај на Прибе ги потврдува и сумира анализите, заклучоците и препораките кои од 2009 година па наваму ги даваат поголем број експерти, претставници на академската фела и невладини организации од Македонија.
Фактот дека основната препорака која што произлегува од извештајот е потребата од длабока, системска и суштинска реформа, сам по себе зборува за големината на претходно направените грешки.
 
Кога зборуваме за ситуацијата во Македонија и што е она што во наследство ни го остави претходната власт, свртувам внимание дека, не станува збор за тоа дали се спроведувале или не проекти, дали доаѓале или не надворешни инвеститори, дали се изградиле три или пет километри пат, дали се намалувал или зголемувал бројот на невработени/вработени, дали се зголемувале или намалувале пензиите, дали се даваат или не субвенции …
Станува збор за тоа дека се подриени темелите на државата, разнишани се столбовите на кои се држи и атакувани се основните вредности кои се дел од Уставот на државата.
 
Станува збор за:
– отсуство на одговорност на високите функционери во власта за работењето со заедничкиот имот на граѓаните,
– потполна партизација на сите институции (кои се испостави на партија, а не услужни институции за граѓаните),
– потполна правна несигурност (законите се менуваат по потреба и важат само тогаш кога се во корист на партијата која е на власт)
– назначување на државните службеници без потребни квалификации, а врз основа на партиско членување
– потполна неказнивост за високите функционери во власта и нивните соработници
– отсуство на вистинска контрола над тие кои се на власт
– потполна медиумска неслобода (не во плукање и лажење каде што постои потполна слобода, туку во информирање и анализирање).
 
Во вакви услови  проектите кои се спроведуваат не се оние кои им се потребни на граѓаните или се спроведуваат на погрешен начин, надворешните инвеститори и одмагаат наместо да и помагаат на економијата, трите или пет километри пат се изградени на погрешно место или на погрешен начин или за нив е платено како за изградба на 100 километри пат , податоците за бројот на невработени/вработени не ја даваат вистинската слика за економската состојба на населението, пензиите не ги следат законските гаранции кои ги дала државата, субвенциите се даваат на погрешен начин и на погрешни луѓе …
Како што веќе кажав: ова ни го оставија кецарошите на ДПМНЕ. Сега треба да најдеме начин како да го исправиме, а да не испогине народ во меѓувреме. Не е лесно и треба време и знаење и посветеност.
Специјално предупредување за: Infomax, Курир, Republika, и остатокот на жолтата штампа во Македонија – фотографијата е ставена како симболичен приказ на текстот. Зградата прикажана на фотографијата не се наоѓа во Македонија, меѓутоа Македонија изгледа точно како што изгледа зградата на фотографијата.
Дали е ова доволно просто за да може да го разберете?

КОЈ ЛАЖЕ ТОЈ И КРАДЕ, А КОЈ КРАДЕ ОДИ ВО ЗАТВОР


Советниците на ВМРО-ДПМНЕ во неколку градови (Аеродром, Гази Баба, Ѓорче, Карпош, Кочани, Штип, Неготино, Кавадарци, Гевгелија, Прилеп, Битола, Радовиш) изгласаа да има референдум за мигранти на денот на локалните избори.

Димитров да и објасни на јавноста за подготвеноста на Македонија да доселува мигранти. 

Со стратегијата за мигранти и бегалци, најголемиот товар ќе го имаат општините

Нашата поддршка е константна. И во моментот кога бевме владеачко мнозинство и сега кога сме дел од парламентарната опозиција, на оваа политика, на заштита на браниците на Република Македонија од напливите на мигрантската криза и тоа несомнено ќе продолжиме да го правиме без разлика на политичкиот контекст  и политичките односи внатре во Република Македонија. За нас заштитата на границите е врвен приоритет и заштитата на интересот на граѓаните на Република Македонија исто така е врвен приоритет, ова на денешната собраниска седница во врска со одлуката да се продолжи кризната состојба на јужната граница го истакна Илија Димовски од ВМРО-ДПМНЕ. Димовски, исто така потенцираше и побара од новата Влада никако да не размислува во нашата држава да дозволи изградба на бегалски кампови за долгорочно и трајно сместување на мигранти.

ВМРО-ДПМНЕ укажува дека трајното населување на десетици илјади мигранти ќе предизвика дисторзија на пазарот на работна сила.

Ова се изјавите на претставници на ДПМНЕ во врска со стратегијата на новата влада за третман на мигрантите во Република Македонија.

Истите овие високи функционери преку владата во која тие членуваа и преку претседателот на државата кој е нивна незатскриена марионета , организираа конференција под наслов “Миграциите и предизвиците на интеграцијата преку дијалог меѓу религиите и културите“ и  станаа дел од декларацијата усвоена на 5 ноември 2016 во Битола, (Deklaracija-na-cetvrtata-Svetska-Konferencija)во која се вели:

“Свесни дека основните причини за миграција се: воените конфликти, еколошките фактори, сиромаштијата и неразвиеноста отежната со демографските и економските дисбаланси, додека миграциски движења се случуваат главно кон развиените земји од западот секоја земја на пат станува земја на транзит или крајна дестинација.

Сведоци сме дека денес човечката мобилност е зголемена до толкава мерка што голем број на луѓе, живеат во земја различна од онаа во која што се родени. Мигрантите се присутни во сите земји во светот.

Ја истакнуваме потребата да работиме заедно во духот на меѓусебното партнерство за подобро управување со миграцијата во нашите земји во еден сеопфатен, интегриран начин, секогаш имајќи ја предвид ефективната заштита на правата на мигрантите, вклучувајќи ги и оние на жените мигранти и децата.

Повикуваме на ефикасна заштита на мигрантите и перманентно зачувување и промовирање на меѓурелигискиот и меѓукултурниот дијалог.

Истакнуваме дека  успешното интегрирање на мигрантите не значи само интегрирање во општествените активности туку и  во религиозните заедници. Овозможувањето на културна  и религиска толеранција е предуслов за нивна успешна интеграција.

Убедени сме дијалог меѓу религиите и културите   може да помогне на намалувањето на  предизвиците на интеграцијата на мигрантите…“

Во говорот на отворањето на конференцијата, онаа марионетата на ДПМНЕ која седи во претседателскиот кабинет, изјави:

“Во изминатите две години, најголем дел од бегалците што дојдоа во Европа потекнуваа од Блискиот Исток. Тоа е простор каде со векови и со милениуми гостопримството кон туѓинецот се смета за светост. Доаѓајќи во Европа, тие сосема природно очекуваа дека со нив ќе се однесуваме онака како што и тие би се однесувале кон нас – со почитување на вроденото и неотуѓиво човечко достоинство. Наместо тоа, во многу случаи наидоа на затворени врати, на страв, предрасуди, недоверба и ксенофобија.

Со ваквиот однос кон мигрантите, некои европски земји создадоа гета без ѕидови, во кое различните се толерираат без вистински да се почитуваат, во кое се трпат, без да се прифаќаат. Моленбек, Сен Дени и други острови на сиромаштија и исклучивост во богатите европски метрополи станаа гнезда за радикализам, насилен екстремизам и тероризам.

Освен политичките, постојат и економски и еколошки фактори кои придонесуваат кон сè поголемата раздвиженост во светот. Милиони луѓе ги напуштаат своите домови поради уништувањето на животната средина, екстремните климатски појави, ширењето на пустините и подигнувањето на нивото на океаните. Ќе ве потсетам дека пред само две години го имавме првиот климатски азилант од Кирибати.

Како последица на сево ова, повеќе од кога и да е порано, живееме во време на бегалци и мигранти, раселени и прогонети кои го искусиле чувството на загуба на домот, семејството, татковината…

Слободата во пропаднатите држави на Блискиот Исток и во Северна Африка, во сиромашните општества на третиот свет е само мисловна именка. Во такви услови, развиениот свет треба да им помогне на бегалците и на мигрантите да го остварат овој идеал.“

А министерката за култура  ја пренесе пораката на владата на ДПМНЕ:

Наша цел ќе биде и интеграцијата на имигрантите, остварувањето на нивното право на вработување, инвестирањето во нивното образование, запознавањето со јазикот, културата, историјата, на државата во која се доселуваат, недискриминирачкиот пристап на институциите кон нив, заедничката интеракција на имигрантите и домашното население. Токму во овој сегмент, улогата на културно-религиската димензија е најдоминантна и претставува предизвик на кој сите ние , со заеднички ангажман ќе успееме да одговориме.

Каков заклучок може да изведеме?

Ова, прво, покажува дека високите функционери на ДПМНЕ лажат. Во некој момент. Или пак цело време. Или лажеле на светската конференција или лажат сега, или лажат постојано, меѓутоа факт е дека лажат. 

Второ, ова покажува дека високите функционери на ДПМНЕ во своите настапи очигледно рачунаат  на незнаењето и неписменоста на сопствените поддржувачи, односно се потпираат на уверувањето дека тие кои ја поддржуваат оваа партија немаат  капацитет да се сеќаваат на настани кои се одвивале неколку месеци претходно, или пак немаат интелектуални капацитети да поврзат различни настапи на сопствените водачи.

 

ПРАТЕНИЦИ – КРАДЦИ

Уште малку за трошоците на пратениците (ова би требало да го прават новинарите, а не јас).

Според ЗАКОНОТ ЗА ПЛАТА И ДРУГИТЕ НАДОМЕСТОЦИ НА ПРАТЕНИЦИТЕ ВО СОБРАНИЕТО НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА И ДРУГИТЕ ИЗБРАНИ И ИМЕНУВАНИ ЛИЦА ВО РЕПУБЛИКАТА:

  1. надоместок на трошоците за користење автомобил во лична сопственост за службени цели – до износот што според еден изминат километар не може да биде поголем од 30% од продажната цена на еден литар гориво за возилото кое се користи

ОВА НЕ Е ФОРМУЛА ЗА ПРЕСМЕТУВАЊЕ НА НАДОМЕСТОКОТ КОЈ ТРЕБА ДА БИДЕ ИСПЛАТЕН ЗА ПАТНИ ТРОШОЦИ, ТУКУ МАКСИМУМОТ КОЈ МОЖЕ/СМЕЕ ДА БИДЕ ИСПЛАТЕН.

ФОРМУЛАТА ЗА ИСПЛАТА Е СОДРЖАНА ВО ОПШТИТЕ АКТИ НА СОБРАНИЕТО И ТАА МОРА ДА БИДЕ СОСТАВЕНА ОД МЕРЛИВИ И ФАКТИЧКИ ТРОШОЦИ:

  • КИЛОМЕТРИ
  • ЦЕНА НА ГОРИВОТО КОЕ ГО КОРИСТИ АВТОМОБИЛОТ КОЈ СЕ КОРИСТИ
  • ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА НА АВТОМОБИЛОТ КОЈ СЕ КОРИСТИ
  • ПРОЦЕНТ НА АМОРТИЗАЦИЈА
  • ПАТАРИНИ

СО ПРЕСМЕТКАТА ТРЕБА ДА СЕ ДОЈДЕ ДО ОДРЕДЕНА СУМА КОЈА МУ СЕ ИСПЛАТУВА НА ПРАТЕНИКОТ ЗА СЕКОЕ ПАТУВАЊЕ. ДОКОЛКУ ТАА СУМА ГО НАДМИНУВА МАКСИМУМОТ ПРЕДВИДЕН ВО ЗАКОНОТ, НА ТОЈ ПРАТЕНИК НЕ МУ СЕ ИСПЛАЌА РАЗЛИКАТА (ЗАРАДИ ТОА Е СТАВЕН МАКСИМУМОТ).

ЕВЕ НА ПРИМЕР, ДОКОЛКУ ЈАС КАКО ПРАТЕНИК БИ ГО КОРИСТЕЛА МОЈОТ ЛИЧЕН АВТОМОБИЛ ЗА ПАТУВАЊЕ ДО ВЕВЧАНИ (ХИПОТЕТИЧКИ):

  • КИЛОМЕТРИ – 368
  • ЦЕНА НА ГОРИВОТО КОЕ ГО КОРИСТИ АВТОМОБИЛОТ КОЈ СЕ КОРИСТИ – 50 ДЕНАРИ
  • ПРОСЕЧНА ПОТРОШУВАЧКА НА АВТОМОБИЛОТ КОЈ СЕ КОРИСТИ – 6 ЛИТРИ НА 100 КИЛОМЕТРИ
  • ПРОЦЕНТ НА АМОРТИЗАЦИЈА – 30% (ОВА КАКО НЕКОЈ МАКСИМУМ)

РЕЗУЛТАТОТ Е ДЕКА ДОКОЛКУ ПАТУВАМ СЕКОЈ ДЕН (22 ДЕНА ВО МЕСЕЦОТ ОД ВЕВЧАНИ ДО СКОПЈЕ И НАЗАД) ЗА ЕДЕН МЕСЕЦ ТРЕБА ДА МИ БИДАТ ИСПЛАТЕНИ 38000 ДЕНАРИ (630 ЕВРА). ВО ОВА СЕ ЗАСМЕТАНИ И ПАТАРИНИТЕ.

ДОКОЛКУ КАКО ПРАТЕНИК КЕШИРАМ 2500 ЕВРА (ХИПОТЕТИЧКИ), СЕ ПОЈАВУВА РАЗЛИКА ОД 1870 ЕВРА (ПОД ПРЕТПОСТАВКА ДЕКА СЕКОЈ РАБОТЕН ДЕН СУМ ПАТУВАЛА ОД ВЕВЧАНИ ДО СКОПЈЕ И НАЗАД).

ИСПЛАТАТА СЕ ВРШИ ВРЗ ОСНОВА НА ПРИЛОЖЕНИ СМЕТКИ ОД БЕНЗИНСКА И ЛИВЧИЊА ОД ПАТАРИНИ ШТО ЗНАЧИ ДЕКА ТОЧНО СЕ ГЛЕДА КОГА ДОАЃАЛ ПРАТЕНИКОТ И КОГА СИ ОДЕЛ ДОМА. ТОА ЗНАЧИ ДЕКА  ДОКОЛКУ НЕКОЈ МИ ИСПЛАТИЛ БИЛО КОЈА СУМА БЕЗ ПРИЛОЖЕНА СМЕТКА И ПАТАРИНИ, И ЈАС КАКО ПРАТЕНИК (ХИПОТЕТИЧКИ) И ТОЈ КОЈ ШТО ИСПЛАТИЛ СМЕ НАПРАВИЛЕ КРИВИЧНО ДЕЛО КРАЖБА. 

  1. надоместок поради одвоен живот од семејството до 30% од просечната нето месечена плата по работник исплатен во Република Македонија во претходните три месеци;

ВТОРО ПРАШАЊЕ КОЕ ТРЕБА ДА СЕ РАСЧИСТИ Е ДАЛИ ЈАС КАКО ПРАТЕНИК СУМ  ЗЕЛА НАДОМЕСТОК ЗА ОДВОЕН ЖИВОТ. ДОКОЛКУ СУМ ГО ЗЕЛА ОВОЈ НАДОМЕСТОК ТОА ЗНАЧИ ДЕКА НЕ СИ ОДАМ ДОМА, И НИКАКО НЕ МОЖЕ ДА ЗЕМАМ ПАТНИ ТРОШОЦИ КАКО СЕКОЈ ДЕН ДА ПАТУВАМ ДО СКОПЈЕ И НАЗАД.

  1. надоместок за селидбени трошоци од местото на живеалиштето до местото во кое се врши функцијата, односно до местото на преселување во рок од една година од денот на престанување на функцијата. Во селидбени трошоци на функционерот се признаваат и трошоците за превоз на функционерот и на членовите на неговото домаќинство. Селидбените трошоци и трошоци за превоз се исплатуваат врз основа на приложени сметки и документација, под услови утврдени со општиот акт на органот од член 3 на овој закон

ТРЕТО ПРАШАЊЕ Е ДАЛИ СУМ ЗЕЛА НАДОМЕСТОК ЗА СЕЛИДБА, ШТО БИ ЗНАЧЕЛО ДЕКА МОЕТО  СЕМЕЈСТВО Е СО МЕНЕ, ПА НЕМА ПОТРЕБА ОД 30% ЗА ОДВОЕН ЖИВОТ И СЕ ПРОБЛЕМАТИЗИРА СЕКОЈДНЕВНОТО ПАТУВАЊЕ ДО ВЕВЧАНИ НА ПРИМЕР.

МНОГУ Е ВАЖНО ВО ПРАТЕНИЧКИТЕ КЛУПИ ДА СЕДАТ ПРАТЕНИЦИ, А НЕ КРАДЦИ. А КОНТРОЛАТА Е ЛЕСНА, САМО АКО НЕКОЈ САКА ДА ЈА НАПРАВИ.