ПРВИ ВПЕЧАТОЦИ

За Извештајот.

Она што јас го читам е дека Извештајот зборува многу повеќе за проблемите создадени од страна на претходната владејачка стриктура (ВМРО-ДПМНЕ) отколку за напредокот кој што е фактички направен. Имено, прооблемите, грешките, отстапувањата од вредностите на ЕУ кои ги направила претходната власт се толку големи, што секое запирање на негативниот тренд може да се толкува како позитивен чекор.

На пример, напредок е тоа што наместо 67%, 60% од усвоените закони се усвоени во скратена или итна постапка.

Со други зборови како што милуваат да се изразат во Извештајот: the country has achieved some level of preparation (државата достигна одредено ниво на подготовка).

Во извештајот се користи терминот заробена држава (не за опишување на актуелниот период туку за опишување на владеењето на коалицијата на ВРО-ДПМНЕ и ДУИ).

Со други зборови: не е сега заробена државата како што се обидуваат да не убедат господата од нереформираната ВМРО-ДПМНЕ, туку со години била и сега ги живееме последиците од таа заробеност.

Во Извештајот многу често се реферира на претходниот период. На пример:

The backsliding of previous years has started to be reversed through decisive steps taken in recent months to start restoring the independence of the judiciary.

Назадувањето од претходните години почнува да се пренасочува преку решителни чекори преземени во последните месеци за почеток на обновување на независноста на правосудството.

Со други зборови: сме имале колку толку независно правосудство кое во време на ВМРО-ДПМНЕ станало зависно.

Во повеќе наврати во извештајот станува збор за релевантни статистички податоци.

Data gathering and data quality continue to be a major shortcoming. This shortcoming hampers proper evidence-based policy and the drafting of laws. Also, the government has made extensive use of shortened legislative procedures, which limit the quality of draft laws.

Собирањето на податоци и квалитетот на податоците продолжуваат да бидат голем недостаток. Овој недостаток ја попречува правилната политика базирана на докази и изготвувањето на закони. Исто така, владата екстензивно ги користи скратените законски процедури, кои го ограничуваат квалитетот на нацрт-законите.

Понатаму, формалната консултација промовирана преку интернет не може да биде замена за вистинска, квалитетна и осмислена јавна расправа која ќе има влијание врз одлуките кои се донесуваат.

Со други зборови: политиките не смеат да се вадат од ракав и да немаат допир со реалноста, а партиципацијата на граѓаните не смее да се сведе на формална можност да си кажат што им лежи на срцето без тоа да има никакво фактичко влијание во процесите на одлучување.

Според Извештајот се уште нема гаранции за квалитетот на администрацијата и нема заштита од субјективно (читај: партиско) влијание во кариерното напредување.

The lack of gender balance is especially visible in institutions where the head of the institution is from the biggest non-majority community.

Недостатокот од родова рамнотежа е пособено видлив во институциите каде што раководител на институцијата е припадник на најголемата немнозинска заедница.

Со други зборови: таму каде што како раководител се појавува припадник на ДУИ нема место за жените.

Managerial accountability within institutions is not systematically implemented and there is little delegation of responsibility to middle management.

Одговорноста на именуваните функционери (раководниот кадар)  во рамките на институциите не е систематски имплементирана отсуствува делегирање одговорност за средниот менаџмент.

Со други зборови: раководителите не се одговорни и не знаат да работат со институциите.

Во Извештајот е забележлив интересен термин: robust analyses of gaps and needs (силна, агресивна анализа на недостатоците и потребите).

Со други зборови: не се потребни нежни прилагодувања, туку многу јасна промена базирана на соочување со сите недостатоци.

Извештајот јасно кажува дека промените кои треба да се направат се крупни, комплексни и системски.

Доколку навистина сакаме да продолжиме со ЕУ интеграцијата мислам дека треба сериозно да им се објасни на граѓаните на државата: што се треба да се смени, како тоа ќе се рефлектира на нивниот живот и кои се прашањата околу кои во пристапниот процес не се прават компромиси.

ВОЛКОТ ГО МЕНУВА ВЛАКНОТО, АМА НЕ И ЌУДТА

Шекеринска ја ангажираше поранешната уредничка на „Утрински весник“, Соња Крамарска во Министерството за одбрана
Венко Филипче нов министер за здравство
Вангеловски: Во Советот за имплементација на судските реформи би членувал по функција
Режимскиот рекетар Горан Трајковски избран за директор на Дирекцијата за заштита на лични податоци

Кога менуваш авторитарен режим во најмала рака се трудиш да ги тргнеш од власт сите оние кои го овозможиле, поддржувале и/или бенефицирале од ваквиот режим. Во мали држави како што е нашата и кои располагаат со ограничени човечки ресурси многу е важно да се искористи секој оној кој има и пола грам мозок. Тоа значи дека овие луѓе не е добро да ги отпуштиш, туку да ги дистанцираш од центрите на моќ, влијание и управување, односно да ги ставиш во средина која ќе ги контролира и ќе оневозможи девијантно делување.

Секое поставување на ваков човек на управувачка позиција и/или одложување на неговото тргање од ваква позиција доколку веќе се наоѓа на неа, значи или дека си многу наивен (до ниво на глупост) или дека сакаш да го искористиш тој човек на истоветен начин како што го користела и претходната владејачка структура (за мамење, крадење, лажење, лично богатење, …).

Тие кои биле корумпирани во време на владеење на претходната владејачка структура ќе бидат корумпирани и со новата.

Опкружувањето со поголем број од овие луѓе веќе ја зголемува веројатноста дека станува збор за ова второво, односно, дека сакаш да мамиш, крадеш, лажеш и да ја користиш власта за лично богатење, и ваквите луѓе ти  се едноставно неопходни.

 

 

 

ЗА МОИТЕ ШАРЕНИ КОИ ЈА СМЕНИЈА БОЈАТА

Моето мислење за дискусијата меѓу Здравко и Павле во емисијата 24 Тренд анализа – Дали политиката повторно ги вмеша прстите во судството.

Прво, факт е дека во моментот на власт во Македонија е крупниот капитал. Тој може да се нарекува СДСМ, или да членува во СДСМ, или да поддржува идеи на социјал-демократијата, меѓутоа е крупен капитал.

Второ, факт е дека поставуавњето на Анѓушев за вицепремиер за економски прашања е спротивно на принципите на ИЛО (меѓународната организација на трудот) според кои се водат трипартидни разговори: држава-работодавачи-работници (што во случајов е нарушено заради тоа што државата и работодавачите стануваат една страна наспроти рабботниците).

Факт е дека мерките кои до сега се спроведени немаат значајно влијание врз подобрувањето на животот на поголем број граѓани, воспоставување на правото како заштитник на обичниот граѓанин и структуирање на државата во машинерија која бара прагматични начини за да му го направи поудобен животот на обичниот граѓанин. Под обичен граѓанин не ги подразбирам високите функционери во власта, членовите на платени одбори и комисии, претставниците на крупниот капитал, градоначалниците и/или блискиите на власта кои влечат бенефиции и привилегии од самотот тоа што се блиски до власта.

Факт е дека шарената револуција и илјадниците граѓани кои со години демонстрираа против режимот на Груевски, а не СДСМ, го срушија овој режим. Кога си извојувал победа очекуваш и работите за кои си се борел да бидат ставени на ниво на приоритети од страна на оние кои си ги довел на власт. Не нивни приоритети, не нивни замисли за тоа што е приоритет, туку она заради што и биле доведени на власт.

Во досегашната работа на Собранието не ги видовме претставниците на шарената револуција.

Зошто го велам ова:

Прво, не видовме во ниту еден момент отворено (на говорница) да искажат спротивно мислење од она на СДСМ, да бараат нешто специфично и да застапуваат ставови кои не се дел од партискиот став. Не зад кулисите, не во преговорите зад затворени врати, туку пред камерите и пред граѓаните.

Второ, не видовме да стават на дневен ред иницијатива, закон, промена која е само нивна, потекнува од нив и не е дел од програмата на СДСМ.

Трето,  не видовме да воспостават посебни канали на комуникација, начини на среќавање, прибирање мислења од оние со кои до вчера се влечеа по улиците. Не видовме тие да станат лоби група преку која шарените ќе може да делуваат. Напротив, одеднаш станаа горливи бранители на секоја одлука на владејачката партија и напатени души кои треба нешто многу да ги жалиме.

Четврто, не видовме во ниту еден момент отворено да нападнат некоја од политиките, мерките, одлуките, именувањата на владејачката партија. Да ги кажат принципите. Па ако треба да кажат јасно и гласно дека гласаат спротивно на своите принципи во име на ова, ова и ова.

И Павле, да ти како претставник на шарената револуција мораше да станеш и да кажеш јасно и гласно: Мислам дека треба да запрат процесите кои се водат против сите припадници на шарената револуција и да престане политичкиот прогон. Тоа не е мешање во судството, туку поддршка на реформата во правосудниот систем. Јас дете доаѓав од село пред полициска станица за да барам твое ослободување. Е тоа е мешање во правосудниот систем.

И Павле, многу е лошо бизнисмен да ја води економијата исто како што е лошо полицаец да биде министер за внатрешни или војник да биде министер за одбрана. Заради едностраноста на гледањето, заради конфликтот на интереси и заради нерамноправноста на сите други во процесите на договарање.

И, не е точно драги мој дека акцизите ги погодуваат повеќе богатите отколку сиромашните. Подигањето на цената на горивата за некој кој троши 300 литри месечно е минорна неудобност, а за оној кој троши четири литри месечно е егзистенцијално прашање.

И не, во нашиот правен систем не е забранета аналогијата. Впрочем воедначувањето на правото и барањето за слични дела да се изрекуваат слични пресуди е токму тоа.

И да, во политиката се преговара, ама преговорите значат видливи отстапки на двете страни. А јас ете тоа не го гледам.

И, да Македонија е капиталистичка држава, меѓутоа, тоа не е експлицитно кажано во Уставот на државата. Во членот 1 од Уставот Македонија се дефинира како: “… суверена, самостојна, демократска и социјална држава“.

ЗАКОНОТ ЗА ЈАЗИЦИТЕ Е НАМЕНЕТ ЗА СОЗДАВАЊЕ КОНФЛИКТИ

Има простор за подобрување на содржината на Законот за употреба на јазиците и не сум единствениот кој смета дека се работи за комплициран текст кој не е лесно да се разбере, вели францускиот амбасадор во земјава, Кристијан Тимоние во неделното интервју на Радио Слободна Европа.

Доколку се извади обландата на дипломатијата од оваа изјава, останува констатацијата дека законот е “труба“.

За тоа дека законот не го бива е свесна и владејачката структура која си дозволи дури и најотворена лага дека законот пред да влезе во собраниска процедура ќе биде испратен на проверка пред Венецијанската комисија.

„Од друга стана она што ме интересира повеќе за овој текст е дали се разговараше за амандманите, дали правната рамка одговара на уставната, дали на пример целта на текстот, но и финансиските последици беа претставени пред јавноста? Сето тоа за нас се интересни прашања кои треба да покажат дали македонскиот систем функционира како нормален систем. За мене ова е своевиден тест.“

Доколку се извади обландата на дипломатијата од оваа изјава, останува констатацијата дека законот е донесен во недемократска процедура.

Ова им е на сите јасно.

Според амбасадорот Тимоние, законот нема да доведе до конфликти.

Ова може да е вистинско убедување на амбасадорот или пак обид на дипломатски начин да ги смири веќе зовриените етно-националистички страсти.

Според мене законот е направен со цел да се предизвикуваат конфликти.

Многу се надевам дека грешам.

 

ЗА ЗАКОНОТ ЗА УПОТРЕБАТА НА ЈАЗИЦИТЕ

Морам да признаам јас лично бев против донесување на еден ваков закон. Мислев (и се уште мислам) дека материјата на употребата на јазиците најдобро може да се уреди со ратификација на Повелбата за регионалните и малцински јазици на Советот на Европа.

Оваа повелба плени со својата идеја за заштита на јазиците како дел од културното наследство на Европа, со својата прецизност и со отвореноста за различни решенија зависно од конкретните состојби во одредена држава.

Посебно ми се допаѓа тоа што не е врзана со проценти и бројки туку со она што значи традиционална употреба на јазиците на одредена територија.

Меѓутоа, и покрај тоа што Македонија ја потпиша повелбата (на 25.07.1996), не се реши и да ја ратификува.

И ете – Законот е изгласан.

И во него стои определбата: “јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните“.

Во моментот кога во закон ќе бидат ставени бројки, тие мора и да се почитуваат.

За да се почитуваат мора да се знае точно дали е навистина достигнат бараниот процент.

За да се знае дали е навистина достигнат бараниот процент мора да се знае колкаво е точно населението во Република Македонија и дали има етничка/јазична заедница која го исполнува бараниот услов.

Ова не може да се базира на претпоставки (бидејки е суштински елемент на Законот), туку мора да се измери.

Со оглед на тоа дека во Македонија не е направен попис од 2002 година, во моментов нема релевантни податоци за тоа дали некоја од јазичните малцински заедници го исполнува условот предвиден во Законот.

Тоа значи дека Законот не смее да се употребува се додека не биде направен попис.

Така е тоа кога во закон ќе ставиш прецизни бројки. Мораш до нив и да се држиш. Се друго ќе биде политички волунтаризам и спротивно на одредбите на Законот.