ВОЛКОТ ГО МЕНУВА ВЛАКНОТО, АМА НЕ И ЌУДТА

Шекеринска ја ангажираше поранешната уредничка на „Утрински весник“, Соња Крамарска во Министерството за одбрана
Венко Филипче нов министер за здравство
Вангеловски: Во Советот за имплементација на судските реформи би членувал по функција
Режимскиот рекетар Горан Трајковски избран за директор на Дирекцијата за заштита на лични податоци

Кога менуваш авторитарен режим во најмала рака се трудиш да ги тргнеш од власт сите оние кои го овозможиле, поддржувале и/или бенефицирале од ваквиот режим. Во мали држави како што е нашата и кои располагаат со ограничени човечки ресурси многу е важно да се искористи секој оној кој има и пола грам мозок. Тоа значи дека овие луѓе не е добро да ги отпуштиш, туку да ги дистанцираш од центрите на моќ, влијание и управување, односно да ги ставиш во средина која ќе ги контролира и ќе оневозможи девијантно делување.

Секое поставување на ваков човек на управувачка позиција и/или одложување на неговото тргање од ваква позиција доколку веќе се наоѓа на неа, значи или дека си многу наивен (до ниво на глупост) или дека сакаш да го искористиш тој човек на истоветен начин како што го користела и претходната владејачка структура (за мамење, крадење, лажење, лично богатење, …).

Тие кои биле корумпирани во време на владеење на претходната владејачка структура ќе бидат корумпирани и со новата.

Опкружувањето со поголем број од овие луѓе веќе ја зголемува веројатноста дека станува збор за ова второво, односно, дека сакаш да мамиш, крадеш, лажеш и да ја користиш власта за лично богатење, и ваквите луѓе ти  се едноставно неопходни.

 

 

 

ЗА МОИТЕ ШАРЕНИ КОИ ЈА СМЕНИЈА БОЈАТА

Моето мислење за дискусијата меѓу Здравко и Павле во емисијата 24 Тренд анализа – Дали политиката повторно ги вмеша прстите во судството.

Прво, факт е дека во моментот на власт во Македонија е крупниот капитал. Тој може да се нарекува СДСМ, или да членува во СДСМ, или да поддржува идеи на социјал-демократијата, меѓутоа е крупен капитал.

Второ, факт е дека поставуавњето на Анѓушев за вицепремиер за економски прашања е спротивно на принципите на ИЛО (меѓународната организација на трудот) според кои се водат трипартидни разговори: држава-работодавачи-работници (што во случајов е нарушено заради тоа што државата и работодавачите стануваат една страна наспроти рабботниците).

Факт е дека мерките кои до сега се спроведени немаат значајно влијание врз подобрувањето на животот на поголем број граѓани, воспоставување на правото како заштитник на обичниот граѓанин и структуирање на државата во машинерија која бара прагматични начини за да му го направи поудобен животот на обичниот граѓанин. Под обичен граѓанин не ги подразбирам високите функционери во власта, членовите на платени одбори и комисии, претставниците на крупниот капитал, градоначалниците и/или блискиите на власта кои влечат бенефиции и привилегии од самотот тоа што се блиски до власта.

Факт е дека шарената револуција и илјадниците граѓани кои со години демонстрираа против режимот на Груевски, а не СДСМ, го срушија овој режим. Кога си извојувал победа очекуваш и работите за кои си се борел да бидат ставени на ниво на приоритети од страна на оние кои си ги довел на власт. Не нивни приоритети, не нивни замисли за тоа што е приоритет, туку она заради што и биле доведени на власт.

Во досегашната работа на Собранието не ги видовме претставниците на шарената револуција.

Зошто го велам ова:

Прво, не видовме во ниту еден момент отворено (на говорница) да искажат спротивно мислење од она на СДСМ, да бараат нешто специфично и да застапуваат ставови кои не се дел од партискиот став. Не зад кулисите, не во преговорите зад затворени врати, туку пред камерите и пред граѓаните.

Второ, не видовме да стават на дневен ред иницијатива, закон, промена која е само нивна, потекнува од нив и не е дел од програмата на СДСМ.

Трето,  не видовме да воспостават посебни канали на комуникација, начини на среќавање, прибирање мислења од оние со кои до вчера се влечеа по улиците. Не видовме тие да станат лоби група преку која шарените ќе може да делуваат. Напротив, одеднаш станаа горливи бранители на секоја одлука на владејачката партија и напатени души кои треба нешто многу да ги жалиме.

Четврто, не видовме во ниту еден момент отворено да нападнат некоја од политиките, мерките, одлуките, именувањата на владејачката партија. Да ги кажат принципите. Па ако треба да кажат јасно и гласно дека гласаат спротивно на своите принципи во име на ова, ова и ова.

И Павле, да ти како претставник на шарената револуција мораше да станеш и да кажеш јасно и гласно: Мислам дека треба да запрат процесите кои се водат против сите припадници на шарената револуција и да престане политичкиот прогон. Тоа не е мешање во судството, туку поддршка на реформата во правосудниот систем. Јас дете доаѓав од село пред полициска станица за да барам твое ослободување. Е тоа е мешање во правосудниот систем.

И Павле, многу е лошо бизнисмен да ја води економијата исто како што е лошо полицаец да биде министер за внатрешни или војник да биде министер за одбрана. Заради едностраноста на гледањето, заради конфликтот на интереси и заради нерамноправноста на сите други во процесите на договарање.

И, не е точно драги мој дека акцизите ги погодуваат повеќе богатите отколку сиромашните. Подигањето на цената на горивата за некој кој троши 300 литри месечно е минорна неудобност, а за оној кој троши четири литри месечно е егзистенцијално прашање.

И не, во нашиот правен систем не е забранета аналогијата. Впрочем воедначувањето на правото и барањето за слични дела да се изрекуваат слични пресуди е токму тоа.

И да, во политиката се преговара, ама преговорите значат видливи отстапки на двете страни. А јас ете тоа не го гледам.

И, да Македонија е капиталистичка држава, меѓутоа, тоа не е експлицитно кажано во Уставот на државата. Во членот 1 од Уставот Македонија се дефинира како: “… суверена, самостојна, демократска и социјална држава“.

ЗАКОНОТ ЗА ЈАЗИЦИТЕ Е НАМЕНЕТ ЗА СОЗДАВАЊЕ КОНФЛИКТИ

Има простор за подобрување на содржината на Законот за употреба на јазиците и не сум единствениот кој смета дека се работи за комплициран текст кој не е лесно да се разбере, вели францускиот амбасадор во земјава, Кристијан Тимоние во неделното интервју на Радио Слободна Европа.

Доколку се извади обландата на дипломатијата од оваа изјава, останува констатацијата дека законот е “труба“.

За тоа дека законот не го бива е свесна и владејачката структура која си дозволи дури и најотворена лага дека законот пред да влезе во собраниска процедура ќе биде испратен на проверка пред Венецијанската комисија.

„Од друга стана она што ме интересира повеќе за овој текст е дали се разговараше за амандманите, дали правната рамка одговара на уставната, дали на пример целта на текстот, но и финансиските последици беа претставени пред јавноста? Сето тоа за нас се интересни прашања кои треба да покажат дали македонскиот систем функционира како нормален систем. За мене ова е своевиден тест.“

Доколку се извади обландата на дипломатијата од оваа изјава, останува констатацијата дека законот е донесен во недемократска процедура.

Ова им е на сите јасно.

Според амбасадорот Тимоние, законот нема да доведе до конфликти.

Ова може да е вистинско убедување на амбасадорот или пак обид на дипломатски начин да ги смири веќе зовриените етно-националистички страсти.

Според мене законот е направен со цел да се предизвикуваат конфликти.

Многу се надевам дека грешам.

 

ЗА ЗАКОНОТ ЗА УПОТРЕБАТА НА ЈАЗИЦИТЕ

Морам да признаам јас лично бев против донесување на еден ваков закон. Мислев (и се уште мислам) дека материјата на употребата на јазиците најдобро може да се уреди со ратификација на Повелбата за регионалните и малцински јазици на Советот на Европа.

Оваа повелба плени со својата идеја за заштита на јазиците како дел од културното наследство на Европа, со својата прецизност и со отвореноста за различни решенија зависно од конкретните состојби во одредена држава.

Посебно ми се допаѓа тоа што не е врзана со проценти и бројки туку со она што значи традиционална употреба на јазиците на одредена територија.

Меѓутоа, и покрај тоа што Македонија ја потпиша повелбата (на 25.07.1996), не се реши и да ја ратификува.

И ете – Законот е изгласан.

И во него стои определбата: “јазик што го зборуваат најмалку 20% од граѓаните“.

Во моментот кога во закон ќе бидат ставени бројки, тие мора и да се почитуваат.

За да се почитуваат мора да се знае точно дали е навистина достигнат бараниот процент.

За да се знае дали е навистина достигнат бараниот процент мора да се знае колкаво е точно населението во Република Македонија и дали има етничка/јазична заедница која го исполнува бараниот услов.

Ова не може да се базира на претпоставки (бидејки е суштински елемент на Законот), туку мора да се измери.

Со оглед на тоа дека во Македонија не е направен попис од 2002 година, во моментов нема релевантни податоци за тоа дали некоја од јазичните малцински заедници го исполнува условот предвиден во Законот.

Тоа значи дека Законот не смее да се употребува се додека не биде направен попис.

Така е тоа кога во закон ќе ставиш прецизни бројки. Мораш до нив и да се држиш. Се друго ќе биде политички волунтаризам и спротивно на одредбите на Законот.

ПОЛИТИКА НАСПРОТИ ПРАВО

Американци, Европјани, Прибе, Хан, Бејли, Вајгл, … пораки, анализи, забелешки, препораки, …

Често слушам: така рекоа странците, тоа го пишува кај Прибе, овие забелешки ни ги дадоа во Брисел, Хан ни порача, Американците бараат, …, и мора да постапиме така.

Не сум сигурна дали станува збор за незнаење или пак за затскривање  зад овие флоскули, меѓутоа, реформите во Македонија многу трпат заради ваквото поставување на работите.

Не, не е точно дека мора да се врземе за секоја препорака, за секое мислење, за секоја сугестија која што доаѓа од страна на Американците, ЕУ, државите на ЕУ или некоја друга држава која ја поерцепираме како демократска и пријателска или пак на експертите кои ги препорачале овие држави.

Овие сугестии, забелешки, препораки, пораки, … се формираат во и од страна на политички кругови во овие држави, имаат политички карактер и во основа зависат од политичкиот момент во светот, во самите тие држави и во односите меѓу тие држави и Македонија. Тие се многу лесно променливи и содржат голема доза на субјективност.

На пример, одредени препораки може да бидат поврзани со актуелната владејачка структура во конкретна држава. Може да се поврзани со средствата кои таа држава ги дала за конкретни проекти (на пример за развој на Академијата за судии и јавни обвинители) и кои сега мора да ги оправда независно од нивото на објективна успешност на тие проекти. Може да се поврзани со релациите со трети држави во кои сакаат да спроведат одредени мерки па Македонија им служи како позитивен или негативен пример. Може да се …Уште повеќе, што ваквите препораки може да бидат контрадикторни (како во однос на препораките на други држави или меѓународни организации, така и внатрешно во однос на препораки кои се претходно дадени)

Ваквите препораки треба да се слушаат, да се води сметка за нив, да се ставаат во контекст, да се анализираат, да се земаат предвид, да им се придаде соодветно значење, меѓутоа не и да се третираат како закон.

Она, што мора да го имплементираме доколку сакаме да изградиме систем кој е компатибилен со системот на ЕУ е европското право.

Тоа не се поеднинечни политички ставови, мислења, идеи. Тоа се норми кои поминале сито и решето, кои се избрусени низ праксата на ЕУ државите и кои добиле заедничка и прифатлива форма обликувана во правна норма (директива).

Тоа е она што е задолжително, обврзно и кое се транспонира во домашната легална рамка (се разбира доколку сакаме да станеме дел од ЕУ структурите).

Значи, кога еден закон го носи европското знаменце, тоа значи дека се транспонира европското право, а не некој моментален политички став на некоја европска држава, па и на ЕУ.

Само на тој начин може да се изгради конзистентен систем од правни норми кој ќе направи таква суштинска промена која ќе не приближи до ЕУ државите. Се друго е политичко гибање, прилагодување и во основа е контрапродуктивно на зададената цел.