ПОЛИТИКА НАСПРОТИ ПРАВО

Американци, Европјани, Прибе, Хан, Бејли, Вајгл, … пораки, анализи, забелешки, препораки, …

Често слушам: така рекоа странците, тоа го пишува кај Прибе, овие забелешки ни ги дадоа во Брисел, Хан ни порача, Американците бараат, …, и мора да постапиме така.

Не сум сигурна дали станува збор за незнаење или пак за затскривање  зад овие флоскули, меѓутоа, реформите во Македонија многу трпат заради ваквото поставување на работите.

Не, не е точно дека мора да се врземе за секоја препорака, за секое мислење, за секоја сугестија која што доаѓа од страна на Американците, ЕУ, државите на ЕУ или некоја друга држава која ја поерцепираме како демократска и пријателска или пак на експертите кои ги препорачале овие држави.

Овие сугестии, забелешки, препораки, пораки, … се формираат во и од страна на политички кругови во овие држави, имаат политички карактер и во основа зависат од политичкиот момент во светот, во самите тие држави и во односите меѓу тие држави и Македонија. Тие се многу лесно променливи и содржат голема доза на субјективност.

На пример, одредени препораки може да бидат поврзани со актуелната владејачка структура во конкретна држава. Може да се поврзани со средствата кои таа држава ги дала за конкретни проекти (на пример за развој на Академијата за судии и јавни обвинители) и кои сега мора да ги оправда независно од нивото на објективна успешност на тие проекти. Може да се поврзани со релациите со трети држави во кои сакаат да спроведат одредени мерки па Македонија им служи како позитивен или негативен пример. Може да се …Уште повеќе, што ваквите препораки може да бидат контрадикторни (како во однос на препораките на други држави или меѓународни организации, така и внатрешно во однос на препораки кои се претходно дадени)

Ваквите препораки треба да се слушаат, да се води сметка за нив, да се ставаат во контекст, да се анализираат, да се земаат предвид, да им се придаде соодветно значење, меѓутоа не и да се третираат како закон.

Она, што мора да го имплементираме доколку сакаме да изградиме систем кој е компатибилен со системот на ЕУ е европското право.

Тоа не се поеднинечни политички ставови, мислења, идеи. Тоа се норми кои поминале сито и решето, кои се избрусени низ праксата на ЕУ државите и кои добиле заедничка и прифатлива форма обликувана во правна норма (директива).

Тоа е она што е задолжително, обврзно и кое се транспонира во домашната легална рамка (се разбира доколку сакаме да станеме дел од ЕУ структурите).

Значи, кога еден закон го носи европското знаменце, тоа значи дека се транспонира европското право, а не некој моментален политички став на некоја европска држава, па и на ЕУ.

Само на тој начин може да се изгради конзистентен систем од правни норми кој ќе направи таква суштинска промена која ќе не приближи до ЕУ државите. Се друго е политичко гибање, прилагодување и во основа е контрапродуктивно на зададената цел.

ШТО ОЧЕКУВАМ ОД НОВАТА СОЦИЈАЛ-ДЕМОКРАТСКА ВЛАСТ

  1. Силна заштита на правата на работниците
  2. Социјални мерки за подобар живот на најсиромашните граѓани
  3. Намалување на бенефициите на функционерите
  4. Зголемување на обврските на бизнисот (посебно крупниот)
  5. Прогресивен данок, прогресивни давачки, прогресивни цени на услугите
  6. Намалување на бројот на министерства
  7. Зголемување на издвојувањата за здравство и образование
  8. Промоција на граѓанскиот наместо на етнички базираниот модел
  9. Повеќе права за поголем број луѓе
  10. Поголема еднаквост пред законот и поголема еднаквост во шансите

Од оваа владејачка структура не очекувам реваншизам кон политичките опоненти, меѓутоа очекувам санкционирање на прекршувањата на законите направени во претходниот период, одземање на привилегиите стекнати заради припадност на конкретна политичка опција, испитување на професионалноста и соодветноста на кадрите и секако, очекувам барем хоризонтално поместување на сите оние за кои постои сомневање дека го прекршиле законот (со делување или неделување), а со цел избегнување на можноста за прикривање на податоци и натамошно користење на позицијата за вршење притисок или оневозможување на постапките кои се во тек.

Ова се моите мерила на успешноста на актуелната власт.

НЕ ГОСПОДИНЕ ВАЈГЛ

Не ни помагате господине Вајгл да ја изградиме демократската држава која се потпира на правото.

Демократската држава која се потпира на правото не се гради со тоа што ќе ги шетате нашите избраници по белиот свет да преговараат и да се договараат надвор од очите на оние кои ги избрале.

Ние граѓаните ја доведовме оваа политичка гарнитура на власт за да нема тајни преговори, за да може граѓаните да го имаат првиот и последниот збор во секоја одлука, за транспарентноста да стане незаобиколлив сегмент на секој процес на одлучување, за да почнат да функционираат институциите и да се спроведуваат процедурите и пред се, за да се раскрсти со начинот на владеење на узурпаторите на власта кои не окупираа последните години.

Со Вашиот предлог се обесмислува работата на сите формирани комисии, се негира работата на сите домашни експерти, но пред се омаловажуваат граѓаните кои повторно треба да се претворат во пасивна маса која стои настрана и чека да види што решил некој зад затворени врати.

Не господине Вајгл, јас лично не прифаќам да се преговара надвор од институциите и надвор од со закон предвидените процедури затоа што така не се гради демократска држава во која владее правото, туку нов вид диктатура која ни кажува дека сите се исти.

Вашиот предлог господине Вајгл го сметам како обид да се негира и самата можност за вистинска промена и повик да се легитимизира неправото на чии крилја се уште летаат претставниците на криминалната банда која ја симнавме од власт.

Бандата треба да заврши во затвор, а не да се обидуваме со неа да другаруваме и да создаваме услови во кои криминалот се исплати.

Сега не е време за намалување на разликите и договарање туку обратно, потенцирање на разликите како прв чекор кон декриминализација на Собранието кое е впрочем и срцето на секоја демократска држава.

 

 

ЗА ОКТОМВРИСКАТА РЕВОЛУЦИЈА

Кога се зборува за Октомвриската револуција треба да се има предвид дека тоа била револуција инспирирана од најблагородната филозофија која се обидува во центарот на општествените движења да го стави слободниот човек.
Револуција која ја извеле луѓето кои немале што да изгубат, а имале толку многу да добијат. Илјадници луѓе кои умирале од глад и немаштина, кои се распаѓале од болештини и кои гинеле на боиштата во нечии освојувачки војни. Илјадници луѓе кои решиле да не робуваат на моќниците. Илјадници луѓе кои решиле да си го вратат човечкото достоинство.
Револуција која создала општество водено од идејата за еднаквоста, хуманоста, достоинството и способноста на луѓето сами да управуваат со своите животи.
 
Револуција која покажала дека можат да постојат и други политички системи и поинакви државни структуирања од оние на капитализмот. За голем број луѓе новиот систем значел не само подобар живот, туку значел дека ќе преживеат. Илјадници луѓе добиле шанса да се образуваат, да  уживаат во уметноста, да творат и да се развиваат.
Тоа е револуција која инспирирала и се уште инспирира.
Јас верувам дека има многу што да се научи од оваа револуција (и од грешките и од позитивните работи).
И верувам дека во еден друг момент, во едни други услови и на еден многу повисок степен од развојот на човештвото ќе може да биде заокружен развојниот циклус и гасеницата ќе ја добие својата завршна форма.

НЕЗНАЕЊЕ СПАКУВАНО ВО НАУЧНА ОБЛАНДА

Деновиве прочитав неколку студии од млади истражувачи, аналитичари, експерти, или како и да се нарекуваат, во кои, меѓу другото, се спомнуваат и односите во поранешниот политички систем во Македонија и СФР Југославија.

И да ви кажам право малку ми здосади да слушам што се сум немала, што се сум била присилена да правам, што се ми било ограничено во текот на мојата младост и во дел од мојот позрел живот.

Толкаво арогантно непознавање на еден систем, толкаво безобзирно извлекување на работите надвор од контекст и толкава бескрупулозна едностраност во толкувањето на односите, одамна не сум видела.

Не сум сигурна дали станува збор за незнаење, или за недостаток од валидни информации, или за неспособност да се вкрстат сознанијата, или едноставно за перење на мозок, ама да ви кажам право преку глава ми е од лажното прикажување на моето минато.

И не е работата само во тоа што станува збор за еден куп полувистини, невистини или извртени вистини кои мене лично ме револтираат.

Станува збор за тоа дека на тој начин не можат да се оддвојат добрите од лошите работи на еден систем. Па да се гради врз позитивните искуства, а да не се повторуваат грешките. Станува збор за лажно прикажување на корените на одредени проблеми со кои денес се судираме. Станува збор за негирање на една прекрасна идеја која во многу сфери била практично имплементирана и овозможила добар живот на голем број луѓе.

Не, бре, не е точно дека сум била присилена да бидам член на СКМ. не е точно дека тие кои не биле членови не можеле да напредуваат во кариерата. Не е точно дека сум била присилена да членувам во младинската организација. не е точно дека религијата се практикувала тајно и дека луѓето биле казнувани за тоа. Не е точно дека немало партиципативна демократија и дека не се слушал гласот на граѓаните. Не е точно дека се судело по директива на партијата. Не е точно дека немало услови за побуна, …

Деформациите и недоследностите на еден систем не го дефинираат тој систем.

Ве молам, дајте бре учете од тоа што било добро, наместо да ставате печат на забрането. И учете од тоа што било лошо, наместо да го заборавате и одново и одново да го повторувате.