ШТО КАЖА А ШТО НЕ КАЖА МИНИСТЕРКАТА ГОРДАНА ЈАНКУЛОВСКА ВО ИНТЕРВЈУТО ЗА ДНЕВНИК

Кон интервјуто на Гордана Јанкуловска министерка за внатрешни работи дадено во Дневник (27.11.20100).

НАПОМЕНА-ПОЛИЦИЈАТА ВО СЛУЧАЈОВ НЕ МОЖЕ И НЕ СМЕЕ ДА ОДГОВАРА ЗА ПОСТАПКИТЕ НА СВОИТЕ ПРЕТПОСТАВЕНИ.

МИСЛЕЊЕ – ОВДЕ СТАНУВА ЗБОР ЗА ИНСТИТУЦИОНАЛЕН ПРИТИСОК СО ЦЕЛ СОЗДАВАЊЕ АТМОСФЕРА НА СТРАВ И НЕСИГУРНОСТ ЗА СЕКОЈ ШТО ЌЕ СЕ СПРОТИСТАВИ НА ВЛАСТА ИЛИ ЌЕ СЕ ОСМЕЛИ ДА ЈА КРИТИКУВА

СТАВ – ЗАЕДНИЧКИОТ НАСТАП И ПОДДРШКАТА КОЈА ШТО СИ ЈА ДАВААТ МЕЃУСЕБНО ПОЛИТИЧКИТЕ СУБЈЕКТИ ВО ОПОЗИЦИЈА И НЕВЛАДИНИТЕ ОРГАНИЗАЦИИ, ДЕЛ ОД АКАДЕМСКАТА ЈАВНОСТ И ПОЕДИНЦИ, Е ПРИРОДЕН НАЧИН НА ГРАДЕЊЕ КРИТИЧНА МАСА ЗА КОНТРОЛА НА ВЛАДЕАЧКИТЕ СТРУКТУРИ КОИ ЈА ДРЖАТ ВЛАСТА ВО СВОИ РАЦЕ. ЕТИКЕТИРАЊЕТО ОД СТРАНА НА ВЛАСТА Е НАСОЧЕНО КОН РУШЕЊЕ НА ЕДЕН ОД СТОЛБОВИТЕ НА ДЕМОКРАТИЈАТА: СЛОБОДНО ЗДРУЖУВАЊЕ НА ЛУЃЕТО СО ЦЕЛ ИЗРАЗИВАЊЕ НА МИСЛЕЊЕ.

Министерката Гордана Јанкуловска смета дека тоа што нема пријава за пречекорување на полициските овластувања е доказ дека полицијата успешно им асистираше на УЈП и на финансиската полиција во синоќешниот настан во објектот во кој е сместена телевизијата „А1″. Во интервјуто за „Дневник”, таа и натаму тврди дека не станува збор за контрола на работењето на „А1″ ниту на Велија Рамковски, но додава дека ако се утврди каква било инволвираност на сопственикот на „А1″, тој нема да има поинаков третман од кој било друг граѓанин. Има став дека пред законите сите сме еднакви, но нема прецизен одговор зошто со години се „кокетира” со Рамковски, а сега се прави контрола на неговите фирми.

???? – ВО МАКЕДОНИЈА НЕМА ПРИЈАВИ ЗА РОДОВА ДИСКРИМИНАЦИЈА И ЗА СТАРОСНА ДИСКРИМИНАЦИЈА И ЗА ДИСКРИМИНАЦИЈА ВРЗ ОНОВА НА ПОПРЕЧЕНОСТ И ТОА НИКАКО НЕ ЗНАЧИ ДЕКА НЕМА ВАКВИ ВИДОВИ ДИСКРИМИНАЦИЈА.

КЛЕВЕТА – ИЗГОВОРЕНО ОД СТРАНА НА МИНИСТЕР ЗА ВНАТРЕШНИ ВО МЕДИУМ ОВА Е ОТВОРЕНА ИНСИНУАЦИЈА ДЕКА СЕ ОЧЕКУВА ВЕЛИЈА РАМКОВСКИ ДА БИДЕ ИНВОЛВИРАН ВО КРИМИНАЛ И СО ВАКВА ИЗЈАВА СЕ НАРУШУВА НЕГОВАТА ЧЕСТ И УГЛЕД.
Како ја оценувате полициската реакција во врска со синоќешните случувања пред телевизијата „А1″? Ги пречекори ли полицијата своите овластувања и ја загрози ли работата на „А1″?

– Ниту вечерта, ниту наредниот ден до Секторот за внатрешна контрола и професионални стандарди не пристигна ниедна поплака или претставка за постапувањето на полициските службеници. Не сакам да звучам малициозно, но можам само да се надевам дека наводните обвинувања за напади врз новинари не се уште еден непрофесионален обид за манипулација на јавноста, бидејќи ќе повторам дека се’ уште нема пристигнато никаква пријава. Од друга страна, не беше пријавен ниеден инцидент и беше спречено какво било поголемо нарушување на јавниот ред и мир. Трето, но не помалку важно, надлежните успеаја да ја извршат службената должност и да ја обезбедат документацијата за докажување на евентуален криминал во фирмите регистрирани на ул. Перо Наков бб, кои воопшто не се регистрирани за радиодифузна дејност.

КЛЕВЕТА – СЕ ОБВИНУВААТ НОВИНАРИТЕ ЗА МАНИПУЛАЦИЈА И НЕПРОФЕСИОНАЛНОСТ СО ШТО СЕ НАРУШУВА НИВНАТА ЧЕСТ И УГЛЕД.

???? – КАКВО НАРУШУВАЊЕ НА ЈАВНИОТ РЕД И МИР ПОСТОЕЛО ПРЕД ДА СЕ ПОЈАВИ ПОЛИЦИЈАТА? АКО ПОЛИЦАЈЦИТЕ СО СВОЕТО ПОСТАПУВАЊЕ ДОВЕЛЕ ДО СИТУАЦИЈА ВО КОЈА ПОСТОИ ОПАСНОСТ ОД НАРУШУВАЊЕ НА ЈАВНИОТ РЕД И МИР ТОГАШ ТРЕБА ДА БИДАТ КАЗНЕТИ ЗАЕДНО СО СИТЕ НАДРЕДЕНИ (ВКЛУЧУВАЈКИ ЈА И МИНИСТЕРКАТА)

ПРАШАЊА – ДАЛИ ОВА ЌЕ ГО НАПРАВЕЛЕ И БЕЗ ПОЈАВА НА ПОЛИЦИЈАТА И ДАЛИ ПОВРЕДАТА НА СЛОБОДАТА НА МЕДИУМОТ Е КОЛАТЕРАЛНА ШТЕТА КОЈА Е ПРИФАТЛИВА ВО СЛУЧАЈОВ?
Дали, според Вас, тие си ја завршија задачата и ги заштитија инспекторите?

– Полицијата на улицата Перо Наков бб синоќа беше на барање за асистенција од финансиската полиција и Управата за јавни приходи, кои имаа обезбедено судски налог за вршење финансиска контрола на фирми регистрирани на таа адреса. Сите овие фирми се регистрирани за дејности кои немаат никаква поврзаност со радиодифузната дејност, односно со медиумите. Целта на контролата беше да се обезбедат докази за евентуален финансиски криминал и проневери во овие фирми. Впрочем, контролата на надлежните државни институции во некои од овие фирми била оневозможувана повеќе од 15 месеци, што доволно говори за оправданоста на судскиот налог и барањето за полициска асистенција. Законот мора да важи подеднакво за сите. Дури и за фирми кои се сместени во ист објект со медиуми.

НЕ СЛЕДИ – АКО НЕМАЛЕ ВРСКА СО МЕДИУМОТ ШТО ПРЕВЗЕЛЕ СО НИВНАТА РАБОТА ДА НЕ СЕ ПОПРЕЧИ РАБОТАТА НА МЕДИУМОТ? ДАЛИ СУДСКИОТ НАЛОГ СЕ ОДНЕСУВАЛ НА ПРОСТОРИИТЕ НА ТИЕ ФИРМИ ИЛИ НА ОБЈЕКТОТ ВО ЦЕЛИНА ИЛИ НА ЦЕЛИОТ ПРОСТОР ОКОЛУ ОБЈЕКТОТ?

Ако задачата беше да им се асистира на инспекторите од УЈП и од финансиска полиција, зошто тогаш полицијата дозволи да им се попречи работата и тие да бидат снимани?
– Полицијата при своето постапување секогаш прави процена на ризикот и можните последици од евентуална одлука да бидат употребени средства за присилба. Во овој момент за нас е најважно дека не дојде до посериозни последици, дека службените лица ја завршија својата работа, а сите оние што ги попречуваа во најкус можен рок ќе бидат идентификувани и изведени пред лицето на правдата. Тука очекуваме помош и од новинарите од „А1″, кои треба да застанат на страна на правдата.

ЗАКАНА – КОЈ ЌЕ ИЗЛЕЗЕ ПРЕД ЛИЦЕТО НА ПРАВДАТА? ТИЕ ШТО ЈА ПОПРЕЧУВАЛЕ ФИНАНСИСКАТА ПОЛИЦИЈА ДА ЈА ИЗВРШИ РАБОТАТА ЗАРАДИ ШТО БИЛЕ ПОВИКАНИ ПОЛИЦАЈЦИ (НЕ ВИДОВМЕ НИКОГО ДА ЛИШАТ ОД СЛОБОДА ИЛИ ДА ГО ОДНЕСАТ ВО ПОЛИЦИСКА СТАНИЦА) ИЛИ ТИЕ ШТО ГИ ПОПРЕЧУВАА ПОЛИЦАЈЦИТЕ ВО БЛОКИРАЊЕТО НА МЕДИУМОТ И ВО ОГРАНИЧУВАЊЕТО НА СЛОБОДАТА НА ДВИЖЕЊЕ НА НОВИНАРИТЕ И ГРАЌАНИТЕ КОИ НЕМААТ НИКАКВА ВРСКА СО ФИРМИТЕ КОИ СЕ ИСТРАЖУВААТ?

ПОРАКА –СЕКОЈ КОЈ ЌЕ СЕ ОСМЕЛИ ДА ЗАСТАНЕ ВО ОДБРАНА НА СЛОБОДИТЕ И ПРАВАТА НА ГРАЃАНИТЕ ЌЕ БИДЕ ИДЕНТИФИКУВАН И КАЗНЕТ (КАКО СИНДИКАЦИТЕ ОД ШЕЌЕРАНАТА ОД БИТОЛА, КАКО МЛЕКАРОТ ОД БИТОЛА, КАКО ЖАРКО И ИРЕНА, КАКО НОВИНАРИТЕ ОД А1, ВРЕМЕ, ШПИЦ КОХА).
Зошто беа блокирани улиците и раскрсниците околу телевизијата, дали се реагираше на моменталните случувања или тоа беше дел од претходно утврдениот план за асистенција? Не беше ли доволно полицијата да седи само пред канцелариите во кои работеле инспекторите?

– Најпрвин би сакала да изразам задоволство дека телевизија „А1″ и новинарите редовно ги извршуваат своите задачи, исто како и во текот на вчерашниот ден. Тоа е најдобриот демант на сите контрадикторни информации за упади и атаки врз телевизијата што беа пласирани синоќа. Дека веројатно стануваше збор за обид за несмасна манипулација на јавноста говори и фактот што вчеравечер во студиото на „А1″ продефилираа членовите на СДСМ и на СОРОС со безброј измислени и непринципиелни фабрикувани обвиненија. Впрочем, главно истите оние кои во неколку наврати се обидуваа да ги попречуваат институциите и да извршат притисоци врз судот кога се одлучуваше за криминал тежок десетици милиони евра. За жал, повторно бевме сведоци на истите сцени од истите луѓе. Повторно имаше туркање, навреди и провокации кон службените лица, кои беа попречувани во извршувањето на службените задачи. За среќа, тие успеаја да ја задржат присебноста и не дозволија инциденти и поголеми нарушувања на јавниот ред и мир.

НАВРЕДА И ЕТИКЕТИРАЊЕ – СИТЕ ЛУЃЕ КОИ СЕ ПОЈАВИЈА НА А1 ТВ СЕ ИДЕНТИФИКУВААТ СО СДСМ И СОРОС, ЧЛЕНОВИТЕ НА СДСМ ИВРАБОТЕНИТЕ ВО  ФОСИМ И НИВНИТЕ ИЗЈАВИ СЕ ОМАЛОВАЖУВААТ.

КЛЕВЕТА – СЕ ОИБВИНУВААТ ЗА ВРШЕЊЕ ПРИТИСОК ВРЗ СУДОТ И СЕ ПРОГЛАСУВААТ ЗА СОУЧЕСНИЦИ ВО КРИМИНАЛНО ДЕЛО
Впечаток е дека асистенцијата на полицијата е несмасна и несоодветна и на тој начин се создаде слика дека полицијата всушност е таму да ја попречи работата на новинарите и на ТВ „А1″?

– Можеби „А1″ и новинарите треба да одговорат на неколку други прашања. Дали медиумот и новинарите знаеле дека на нивната адреса функционираат повеќе фирми? Дали медиумот и новинарите знаеле за дејноста со која се занимаваат овие фирми или тоа намерно било прикривано од нив ? Дали медиумот и новинарите знаеле за евентуалните малверзации во овие фирми или биле измамени и изманипулирани од некого за да застанат во одбрана на нечии финансиски интереси, спротивно на новинарскиот етички кодекс? Зошто медиумот и новинарите, откако беа информирани дека се работи за контрола во фирми што воопшто не се поврзани со медиумот, не отстапија и не им овозможија на службените лица без притисоци да ги извршат задачите. Овие прашања заслужуваат одговор.

КЛЕВЕТА – НОВИНАРИТЕ СЕ ПРОГЛАСУВААТ ЗА СОУЧЕСНИЦИ.

НАРУШУВАЊЕ НА ПРЕЗУМЦИЈАТА НА НЕВИНОСТ- ФИРМИТЕ КОИ СЕ ПОД ИСТРАГА СЕ ПРОГЛАСУВААТ ЗА ВИНОВНИ БЕЗ СООДВЕТНА ПОСТАПКА.


Веруваме дека сега, откако и „А1″ ги виде снимките за финансиското работење на фирмите што беа сместени во истите простории, ќе даде огромна поддршка на органите на прогонот и ќе инсистира на најригорозни санкции за фирмите поради кои непотребно медиумот беше вовлечен во попречувањето на спроведувањето на законите. Истовремено би сакала да им се заблагодарам на сите медиуми што ни овозможија да ја изнесеме вистината околу акцијата. Околу пристрасното информирање на ТВ „А1″ и обидот да биде изманипулирана јавноста, МВР во наредните денови ќе достави фотодокументации, налози, снимки, вклучувајќи го и ова цеде, до сите меѓународни претставници во земјава, до европските институции, но и до меѓународните асоцијации на новинарите. Исто така, ќе го информираме и Советот за радиодифузија за да превенира ваков тип злоупотреба на моќта на медиумот.

НАРУШУВАЊЕ НА ПРЕЗУМЦИЈАТА НА НЕВИНОСТ- ФИРМИТЕ КОИ СЕ ПОД ИСТРАГА СЕ ПРОГЛАСУВААТ ЗА ВИНОВНИ БЕЗ СООДВЕТНА ПОСТАПКА.

НАВРЕДА – АКО Е ТОА ШТО ТИЕ ГО КАЖУВААТ ВИСТИНА ТОГАШ ОНА ДРУГОТО Е ЛАГА.

НЕПРОФЕСИОНАЛНОСТ – НЕМА ЕДНА ВИСТИНА, НО ИМА ПРЕКРШИТЕЛИ НА ЗАКОНОТ КОИ МОЖЕ ДА СЕ ПРОГЛАСАТ ЗА ВИНОВНИ ЕДИНСТВЕНО ОД СТРАНА НА НАДЛЕЖЕН СУД ВО СООДВЕТНА ПОСТАПКА. МИНИСТЕРКАТА КАКО И СЕКОЈ ДРУГ ГРАЃАНИН НЕ Е НАД ЗАКОНОТ, А СО ОВА ПОКАЖУВА ДЕКА НЕ ГИ ЗНАЕ ОГРАНИЧУВАЊАТА И ОДГОВОРНОСТИТЕ КОИ ОДАТ РАКА ПОД РАКА СО ОВЛАСТУВАЊАТА КОИ И ГИ ДАВА ПОЗИЦИЈАТА МИНИСТЕР.
Зошто не почувствувавте потреба да одговорите на повикот на новинарите на „А1″ кои во живо ве прозваа да се вклучите во програмата?

Министерството со кое раководам издаде соопштение во кое ги објасни своите активности уште пред да почне собирањето на опозицијата и на членовите на СОРОС во „А1“. За жал, тоа беше целосно игнорирано и продолжи лиферувањето на невистинити информации. Дури имаше обид помошникот за односи со јавноста Иво Котевски да ја објасни ситуацијата во живо во „А1”, но на општа зачуденост на целата јавност, тој беше најгрубо прекинат и исклучен од програмата. Верувам дека ќе се согласите дека ова е спротивно на сите етички кодекси на новинарите и професионалното известување.

КОНТРАДИКЦИЈА – ЗОШТО И КОГА БИЛА ПОВИКАНА ПОЛИЦИЈАТА И КОЈ ГО ИСПРВОЦИРАЛ ПРЕКРШУВАЊЕТО НА ЈАВНИОТ РЕД И МИР?
Има ли полицијата сомнежи дека Рамковски работи нелегално, постојат ли сомнежи за евентуално даночно затајување и за каква сума станува збор?

– Утринава полицијата во стан во населбата Чаир пронајде и одзеде неколку компјутери и поголемо количество пари во готовина. Парите се’ уште се пребројуваат, но се претпоставува дека станува збор за стотина илјади евра во разновидни валути и апоени. Се претпоставува дека тие биле изнесувани од просториите на Перо Наков бб во текот на денот, додека инспекторите беа изолирани во определени простории во објектот. Тие според оперативните сознанија биле изнесувани од возачи, но се’ уште се работи на прибирање дополнителни докази по судската наредба што беше обезбедена синоќа. Сите овие сознанија во моментов се документираат и во тек се консултации со Обвинителството, по што ќе следува соодветна пријава за инволвираните.

Е ЗА ОВА СЕ ЛЕТА ОД МИНИСТЕРСКА ФОТЕЉА – ЗА ИЗНЕСУВАЊЕ НА ПОДАТОЦИ ОД ИСТРАГА, ЗА ИНСИНУАЦИИ И КЛЕВЕТЕЊЕ, ЗА ПРЕТПОСТАВКИ И НЕОСНОВАНИ ОБВИНЕНИЈА, ЗА ВМЕШУВАЊЕ НА НЕОПРЕДЕЛЕН БРОЈ ЛИЦА КАКО МОЖНИ СОУЧЕСНИЦИ, ЗА ПРОГЛАСУВАЊЕ НА ВИНОВНИ НА ЛУЃЕ ПРОТИВ КОИ НЕ Е ПОДИГНАТО НИТУ ОБВИНЕНИЕ.

ОВА Е ЗАБЕГУВАЊЕ ОД НЕДОЗВОЛЛИВИ РАЗМЕРИ.
Од кога датираат тие сомнежи? Ако постојат подолго време, зошто се кокетираше со „А1″ во текот на овие неколку години и порано не се изврши ваква инспекција. Дали вчера дознавте за поврзаноста на Велија со весниците „Време” и „Шпиц”?

– Ќе повторам. Не станува збор за „А1″ ниту за Велија Рамковски. Напротив, станува збор за контрола на фирми што се водат на истата адреса, каде што фигурираат други лица како управители. Целата конструкција ја гледам како неуспешен обид за манипулација на јавноста. Сепак, ако се утврди каква било инволвираност на сопственикот на „А1″ и основани сомненија за сторени кривични дела, тој нема да има поинаков третман од кој било друг граѓанин. Пред законите сите сме еднакви.

КЛЕВЕТА И ИНСИНУАЦИИ
Каква е вашата реакција на тврдењето дека случувањата во „А1″ се реваншизам за пишувањата за имотот на Сашо Мијалков?

– Не знам зошто контрола во фирми што се регистрирани за трговија со прехранбени продукти би била квалификувана како „случување во А1″. Веројатно станува збор за уште една манипулација.

??? – АКО НЕШТО СЕ СЛУЧУВА ВО ЗГРАДА НА МЕДИУМ, АКО НОВИНАРИ НЕ МОЖЕ ДА ВЛЕГУВААТ И ИЗЛЕГУВААТ ОД МЕДИУМОТ, АКО ВО МЕДИУМОТ НЕ МОЖЕ ДА СТИГНАТ ПОВИКАНИ ГОСТИ, АКО СЕ ЛЕГИТИМИРААТ НОВИНАРИТЕ АКО ПОСТОИ БЛОКАДА КОН МЕДИУМОТ ТОА ИМА МНОГУ ГОЛЕМА ВРСКА СО МЕДИУМОТ А НЕ СО ФИРМИТЕ ЗА ПРЕХРАМБЕНИ ПРОИЗВОДИ.
Министерке, кој го има главниот збор во министерството, Вие или Мијалков?

– Секој има точно дефинирана улога согласно со Законот за Владата, Законот за внатрешните работи и ние се трудиме што е можно поефикасно да се надополнуваме и да ги извршуваме нашите задолженија.

А1 – БЛОКАДА НА МЕДИУМ ИЛИ МАНИПУЛАЦИЈА НА ЈАВНОСТА?

ШТО ВИДОВ?

1. На ТВ видов многу полиција околу една телевизиска станица

2. На ТВ видов новинари кои прашуваат зошто не можат слободно да влегуваат и излегуваат од ТВ станицата и не добиваат одговор

3. Лично видов блокада на патот кон А1 ТВ на 2 км од телевизијата од страна на специјални единици под полна опрема и вооружување

4. Лично доживеав да не ме пропуштат полицајци да минувам по улица без образложение

5. Лично видов луѓе кои не можеа да си појдат дома затоа што полицијата не ги пушташе да поминат по сопствената улица

ШТО СЛУШНАВ ОД ОВЛАСТЕНИ ПРЕТСТАВНИЦИ НА ВЛАСТА И ЛУЃШЕ БЛИСКИ НА ВЛАСТА?

1. Слушнав дека станува збор за вообичаена работа на финансиската полиција во фирми кои се наоѓаат на истата адреса како и А1 ТВ

2. Слушнав дека полицијата си ја вршела работата

3. Слушнав дека сопственикот на А1 ТВ има матни финансиски зделки

4. Слушнав дека акцијата на полицијата нема врска со А1 ТВ

5. Слушнав дека нема полициска блокада на патот кон А1 ТВ

6. Слушнав дека новинарите се изманипулирани

7. Слушнав дека кутрите финансиски инспектори седат заробени во просториите на фирмите во кои влегле.

ШТО НЕ СЛУШНАВ ОД ПРЕТСТАВНИЦИТЕ НА ВЛАСТА И ЛУЃЕТО БЛИСКИ НА ВЛАСТА?

1. Дали и како биле спречени финансиските инспектори да ја вршат својата работа?

2. Зошто била повикана полиција?

3. Зошто им било попречено движењето на новинарите на А1?

4. Каква врска имаат новинарите на А1 со евентуалните матни зделки на сопственикот?

5. Зошто бев спречена да одам во отворена емисија на А1 во која што бев поканета?

ОНА ШТО ЈАС ГО ИЗВЕДУВАМ КАКО ЗАКЛУЧОК:

На Сител ТВ од самиот новинар (Латас) и од претставниците на власта Иво Котевски и Горан Трајковски бев известена дека нема блокада на А1 ТВ и дека е тоа дезинформација која што ја шират новинарите на А1. Јас им поверував и тргнав натаму. Немав намера да одам во ниту една од фирмите кои се наоѓаат на истата адреса, туку во самата А1 ТВ. На патот бев запрена и не ми беше дозволено да одам во А1 ТВ ниту со автомобил ниту пешки. Тоа значи дека новинарот на Сител ТВ, и двајцата претставници на власта ме излажаа и ме изманипулираа.

Јас веќе се прашувам за што се излажале кога си дозволија да лажат за работа која така лесно може да биде проверена. Јас веќе не можам да верувам во вистинитоста на ниту една информација која што доаѓа од нивна страна.

1. Државата ги манифестира сите карактеристики на диктаторска држава која ги ограничува основните права и слободи на сопствените граѓани

2. Ова е само еден од низата притисоци кои државата ги врши против секој кој ќе се осмели да ја критикува власта (случаи: Плоштад Слобода, Распеани Скопјани, млекарот од Битола, Шеќеранците, Жарко Трајановски, Ирена Цветковиќ и многу луѓе кои во секојдневниот живот се повлекуваат од било каква критика поради можно губење на работа и бизнис)

3. Има премногу коинциденции во постапувањето на државата кои собрани на куп престануваат да бидат случајности и стануваат систем од насилство врз: судии, припадници на акдемската заедница, администратори, синдикалисти, новинари.

Државата во која критиката на власта станува опасен хоби е недемократска држава.

Недемократското однесување на државата е спротивно на Уставот.

Во своето недемократско однесување државата применува сила.

Тоа значи дека власта се обидува насилно да го сруши уставниот поредок на државата.

Таквата власт треба да одговара за своите постапки и да биде соодветно казнета согласно со позитивните закони кои важат во Република Македонија.

СОУЧЕСНИШТВО

Мое мислење е дека во моментот кога судството, политичарите, медиумите и невладините организации не изрегаираа соодветно на случајот со детето Росана,  тие станаа соучесници на сторителите на тој случај и на сторителите на денешните случаи кои можеа да бидат спречени со соодветно делување.

Сметам дека доколку и денес не изреагираме стануваме соучесници насторителите на идните слични насилства.

Заради тоа ја иницирав оваа претставка и ги повикувам сите што можат да имаат било какво влијание во менувањето на постоечката ситуација да го откријат сопствениот дел од одговорноста за она што ни се случува и ќе ни се случува.

П Р Е Т С Т А В К А

до Анкетната комисија на Собранието на Република Македонија за заштита на човековите права и слободи

Имајќи ги предвид актуелните настани со сексуалното искористување на деца, стравувајки дека е тоа само мал дел од вистинската ситуација и имајки ја предвид продолжителноста на проблемот и тешките последици од неговото нерешавање, подносителот на оваа Претставка предлага Анкетната комисија да ги испита, одржи јавна седница со расправа и заземе став по следниве аспекти:

1. Озаконет криминал. – Проблемот на големиот број случаи на сексуалното искористување на деца е поврзано со несоодветните решенија содржани во Кривичниот закони.

Со промените на Кривичниот закон (КЗ) објавени во службените весници бр. 7/15.01.2008 година и 114/14.09.2009 година беа направени такви промени чии последици дури сега се јасно видливи.

Имено, според дотогашното решение посебно на чл. 188 од КЗ номинално беа заштитени сите деца; насловот гласеше „Полов напад врз дете“ и со него беше казниво секоја обљуба или друго полово дејствие врз дете. Имајќи предвид дека со Законот за ратификација на Конвенцијата за правата на детето (02.12.1993 година) е децидно дефинирано (чл. 1) дека „… дете е човечко суштество кое нема навршено 18 години на животот…“ теориски е неспорно дека заштитата од обљуба и полово дејствија ги опфаќа сите човечки суштества до навршување 18 години. И, соодветно, со промените од 2008 г., во чл. 122 се додава нов став каде е содржана и следнава дефиниција: „Под дете како жртва на кривично дело се подразбира малолетно лице до 18 години“. Оваа промена би била во функција на имплементација на Конвенцијата за правата на детето доколку ја следи соодветно натамошно развивање во тексото на Кривичниот законик.

Меѓутоа, со истите промени се менува и категоријата заштитена од обљуба. Почнувајќи од насловот пред членот 188 кој сега гласи: „Полов напад врз малолетник кој не наполнил 14 години”, променет е и текстот на членот – во став (1) зборот „дете” се заменува со зборовите: „малолетник кој не наполнил 14 години”. Предложената измена се образложува со потребата да се устрожни режимот на заштита на најмладите, па затоа се менува и казнениот дијапазон: наместо „од една до десет години” се зголемува минимумот на „најмалку четири години”.

И тоа би било сосема прифатливо и разбирливо доколку на некој друг начин се опфати категоријата малолетници (читај “деца“) со навршени 14 години. ТОА НЕ Е СЛУЧАЈ. Овие деца никаде не се спомнуваат како посебно заштитена категорија (согласно со Конвенцијата) во однос на сексуалната злоупотреба. Со ваквата промена и теориски и практично станува НЕКАЗНИВА обљубата и половите дејствија спрема малолетник што наполнил 14 години. Или со други зборови е озаконето имање сексуални односи на возрасен граѓанин со малолетник кој има 14 години и, на пример, еден ден. Ова се прави под наводната закрила на изразот „секс со согласност“, односно, се истакнува дека децата дале согласност за секс и со тоа го амнестираат возрасниот, или пак, стануваат еднакво криви за акт на протситуција. Или, уште послободно речено, прашање на време и досетливост е штипските, тетовски или некои други бизнисмени да се обидат да привлечат странски инвеститор за нивни партнер рекламирајќи ја Македонија како единствена земја во Европа каде е дозволен секс со малолетници на возраст од 14 години и еден ден до возраст од 18 години минус еден ден (а можеби домаќините ќе се погрижат и за наводната „согласност“).

Во практика е видливо дека органите на прогонот крајно „доследно“ се ограничуваат на случаите на сексуално искористување на “малолетници со ненаполнети 14 години“, односно, тие ги дестимулираат децата и родителите во пријавување на случаи на сексуално искористување од страна на возрасни, а соодветните правосудни органи се амнестираат од сопствената одговорност во ваков вид случаи.

При сето ова сите тие (намерно или ненамерно) го превидуваат чл. 16 од важечкиот Закон за семејство. Според овој член нe може да склучи брак лице кое не наполнило 18 години од животот. Имено, надлежниот суд може (НО НЕ МОРА), во вонпроцесна постапка, да дозволи склучување на брак на лице кое наполнило 16 години од животот ако утврди дека тоа достигнало телесна и душевна зрелост потребна за вршење на правата и должностите што настануваат во бракот, а по претходно прибавено мислење од здравствена установа и укажана стручна помош во Центарот за социјална работа.

Од ова произлегува дека дете од 16-18 години се штити од склучувањето на брак меѓутоа не и од сексуално искористување. При тоа, категоријата дсеца од 14-16 години воопшто и не може да помисли на брак (бидејќи не достигнала телесна и душевна зрелост за тоа), меѓутоа е доволно телесно и душевно зрела да има сексуални ордноси со возрасни и “своеволно“ да даде согласност за ваков вид односи.

Сметајќи дека легализацијата на секс со помлади и постари малолетници, или малолетници со наполнети 14 години е недопустиво дури и за земји во почетен развој на демократијата, предлагаме Анкетната комисија:

1.1 Да побара писмено појаснување од Министерството за правда;

1.2 Едновремено да побара информација за практиката во земјите-договорни членки на Конвенцијата за правата на детето; и

1.3 Во светло на добиените одговори, но и независно од евентуалното недобивање одговори во разумен, однапред определен рок, НАЈИТНО да побара корекција на актуелната регулатива во Кривичниот законик, а со која ќе се востанови заштита на малолетниците со наполнети 14 години од обљуба и други полови дејствија.

2. Негативна солидарност. – Интригантна коинциденција во целиот настан е тоа што споменатите промени на КЗ се носат непосредно по случајот што си дозволуваме накратко да го насловиме како „случај Росана“.

Имено, за исклучително потресниот случај на Росана Цветковиќ од Штип, медиумите во Македонија исклучително широко известуваа во 2006-тата година, а Хелсиншкиот комитет го набљудуваше, даваше соопштенија и се инволвираше во постапката пред надлежните судски органи од тогаш наваму. Во услови кога дојде до судење во кое не беше заштитен нејзиниот идентитет – Росана се самоубива.

Притоа, основен проблем кој беше посочен во овој случај беше дека во штипските надлежни органи направиле или свесно изградиле замена на теза. Имено, во услови на отсуство на дефиниција на дете во Кривичниот законик во тоа време, законската дефиниција (која што произлегува од Конвенцијата за правата на детето) дека дете е секое човечко битие до 18 години возраст тие ја заменуваат со законската дефиниција за тоа кои деца имаат или можат да понесат кривична одговорност (дадена во Кривичниот законик).

Ова е неприменливо на случајот со Росана која не е сторител на кривично дело, туку е жртва на кривично дело подведување и обљуба од возрасни граѓани. Промените на чл. 122 од КЗ од 2008 г. тоа е јасно и правилно расчистено. Меѓутоа, со промените на чл. 188 практично проблемот не само што не е решен, туку е озаконет. Имено, со овој член е извршена генерална легализација на сексуални односи со малолетници што наполниле 14 години. Со тоа, на посреден начин се заштитени и групата корисници на „услуги“ од „случајот Росана“.

Што значи тоа за конкретниот случај? Постапката, во која е осуден Сашко Митев за кривичното дело „Посредување во вршење на проституција“ според член 191 ст. 4 од КЗ била водена само против подоцна осудениот, а не и против добрите граѓани (како што ги нарекува судијата во својата одлука) – бизнисмени од Штип а кои ги користеле услугите на Росана и една нејзина малку постара врсничка. На таквото решение се спротивставува таткото на Росана и со помош на Хелсиншкиот комитет поднесува кривична пријава против Јован Ѓурков, заменик јавен обвинител во Основно Јавно обвинителство – Штип, Јулијана Манчевска, судија во Основниот суд во Штип, Венцо Николов, судија поротник во Основниот суд во Штип, и Љубица Гоцевска, судија поротник во Основниот суд во Штип. Пријавата од причини на објективност (?) е проследена за изјаснување до Основното јавно обвинителство на Струмица кое, во Одлуката бр. 306/06 од 05.12.2006 г. потпишана од заменик-јавниот обвинител Љубица Георгиева ја одбива кривичната пријава.

Меѓутоа, определени формулации и посебно отсуство на формулации во таа Одлука се најдобар пример за НЕГАТИВНА СОЛИДАРНОСТ или обид на струмичкото обвинителство да ги „заштити“ своите колеги во Штип. Покрај другото, во таа Одлука се зазема став дека е исправна постапката на ОЈО и ОС Штип за непрогонување на корисниците на услугите заради тоа што двете девојчиња биле со наполнети 14 години, па оттука не спаѓаат во категоријата деца(?!!), при што е повторена (и е зацврстена) замената на теза направена од штипските колеги.

Најстрашно е што обвинителката Георгиева многу веројатно осознала дека нејзините колеги го прекршиле законот (дури и така замачкан и несоодветен), а сепак се одлучила да ги „заштити“. Имено, образложувајќи дека обете девојчиња биле со наполнети 14 години во периодот декември 2005 г. – јануари 2006 г. кога судски било констатирано извршеното подведување, во Одлуката прецизно се наведува дека постарото девојче имало 14 години и 10 месеци. Но, кај Росана, иако се наведува точниот датум на раѓање – се вели само дека „имала 14 години“. Но, ТОА ОЧИГЛЕДНО НЕ ТОЧНО! Ако веќе Росана била родена на 26 декември 1991 година, во периодот 01 – 25 декември 2005 година таа се’ уште немала наполнето 14 години. Значи, барем за дел од периодот кога таа била подведувана на секс со штипските бизнисмени – таа била малолетник што нема наполнето 14 години.

Поради ваквата одлука на ОЈО Струмица, Хелсиншкиот комитет и таткото на Росана поведуваат кривична постапка по основа на приватна, значи супсидијарна кривична тужба. Надлежните судови упорно носат негативни одлуки, а Врховниот суд дури се огласил за ненадлежен да даде толкување за категоријата дете што се употребува на различни начини.

Во секој случај, и теориски и практично паралелно со овие постапки – поведена е и реализирана постапката за измена на КЗ според која обљубата на малолетник со наполнети 14 години е озаконета.

Сметаме дека со тоа е дадено зелено светло на сите потенцијални корисници на сексуални услуги на деца и е создадена поволна почва за она што денес излегува на виделина.

Од тие причини предлагаме Анкетната комисија:

2.1 Да иницира пред Собранието на Република Македонија донесување Декларација против негативната солидарност во македонското судство со која најостро ќе се осудат сите случаи кога органите на прогонот во Македонија, значи полицијата – обвинителствата – јавните правобранителства – судовите, не само што не реагираат на констатирани противзаконски и/или противправни акти на свои колеги туку се впуштаат и самите во прекршување на правото со цел тие нивни колеги да не сносат последици за своите прекршувања на правото; и

2.2 Да иницира пред Собранието на Република Македонија формирање посебна комисија за специфично преиспитување на ефикасноста на работата на Републичкиот судски совет од аспект на претставките на граѓаните односно од аспект на случаи каде е индицирана НЕГАТИВНА СОЛИДАРНОСТ и за артикулација на независен механизам во македонското законодавство за надворешна контрола на работата на органите на прогонот.

Подносителот и’ стои на располагање на Анкетната комисија за евентуални појаснувања или документација поврзана со иницираните прашања.

Претставката е подготвена од Одборот за човекови права и правна држава на ЛДП, предводен од Мирјана Најчевска.

ПРИВАТНА ТУЖБА

Во прилог давам урнек на приватна тужба која може да се поднесе за дело навреда.

Сите оние кои би се впуштиле во ова ги предупредувам на членовите на Законот за кривична постапка од глава девет со која се регулираат трошоците на постапката.

УРНЕК НА МОЖНА ТУЖБА ЗА НАВРЕДА

Бр. ______/__

До: ОСНОВЕН СУД СКОПЈЕ I

С К О П Ј Е

Тужител: Име ПРЕЗИМЕ

Скопје, ул. _________ бр. __

МБГ: ххххххххххххххх

Против: г. Миленко НЕДЕЛКОВСКИ

Адреса непозната

ПРИВАТНА КРИВИЧНА ТУЖБА

ЗА НАВРЕДА, ЧЛ. 173 ОД КЗ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА

Тужениот на хх октомври 2010 година, во својот напис „Дорт беш“, го навреди Тужителот по повеќе основи и со тоа го стори кривичното дело (КД) Навреда од чл. 173 на КЗ.

Со таквата навреда, Тужениот го стави Тужителот во крајно незавидна состојба, го повреди неговиот личен интегритет и го изложи на серија непријатности во социјалниот и семејниот живот.

Од тие причини, Тужителот бара Судот да ја утврди фактичката состојба, да ја утврди вината на Тужениот, да го казни согласно Кривичниот закон (КЗ) на Република Македонија, да го санкционира со забрана вршење дејност во должина од 10 година и да го задолжи Тужениот да му ја исплати на Тужителот обештетување во денарска противвредност на 10 (десет) илјади евра.

О б р а з л о ж е н и е

1. Во наведениот напис Тужениот прво крајно пежоративно ги користи термините „Торбеш“, „Торбешка телевизија“ и „торбешка пропагандна машинерија“, за да во вториот дел од написот и најотворено ги стереотипизира Македонците со муслиманска вероисповест како луѓе во кои, цитирам: „народот нема верба во тој што 4 – 5 пати си ја менувал религијата“ што во мојот случај е целосна невистина и, повторно цитирам: „Народот не му верува на пребегот од православието во муслиманство…“ што во мојот случај исто така е целосна невистина бидејќи ниту еднаш ја немам менето верата. На крајот, Тужениот во написот ги сместува Торбешите во контекст на истополна сексуалност, а со што алудира на сексуалната оријентација во пежоративен контекст.

На тој начин исполнети се сите елементи предвидени во наведеното КД, а посебно дека јавно ги изложува на подбив по пат на информатички систем Торбешите поради нивната верска определеност.

Доказ бр. 1: Напис „Дорт беш“ од хх октомври 2010 година

2. Во својот напис, Тужениот во повеќе наврати на своите разномисленици им импутира сексуална оријентација која очигледно, според него, е многу ниско на скалилото на морални вредности. Посебно експлицитен е во следниве изрази: „…самонаречени експерти (еден ми личи на Боки 13)…“, „…феминизирано гласче…“, „…Можете да го смените ВАШИОТ сексуален партнер, па да имате истополна сексуална заедница…“ и „…Можете да го смените и ВАШИОТ пол, ако сакате…“.

Имајќи предвид дека физички никако не личам на Боки 13, извесно е дека во светло на другите наводи, Тужениот ми импутира сексуална оријентација што не е моја. Независно што не го делам гледиштето на Тужениот и посебно не ја делам неговата опсесија со истополовата сексуална оријентација, извесно е дека тој изнесува невистина за мене и мојата приватна и интимна определба на сексуален план и со тоа ме изложи на јавен подбив сериозно прифатен од сите оние негови истомисленици што сесрдно се трудат да ѕирнат во сексуалниот живот на другите.

Токму тоа што Тужениот упорно сака да фрли поглед во мојот сексуален живот, а што во англиската психолошка терминологија се нарекува синдром на “Peeping Tom и е практично една од најдокажаните методи за повредување на личниот интегритет на другиот, ме тера постојано да чувствувам како некој да се обидува да ѕирне во мојата спална соба.

Доказ бр. 2: Исто како Доказ бр. 1

3. Посебно ме повреди алузијата и своевидната декларација на Тужениот дека неговиот однос со името на мојот (веројатно и неговиот) народ има некаква сексуална оријентација или барем некои сексуални аспекти. Имено, во еден момент тој вели: „…влегоа и влегуваат во приватноста на МАКЕДОНСКИОТ народ со тоа што најприватното и најинтимното сакаат да им го менуваат – И М Е Т О!!!…“ . По читањето на ваквиот израз добив впечаток дека Тужениот го користи името на мојот (веројатно и неговиот) народ во некои сексуални цели – можеби сексуални фантазии, а можеби и некои сексуални акти. Извесно е дека името на мојот (веројатно и неговиот) народ никако не може и не смее да биде некаква „интима“ кога ние го користиме како во внатрешно-правниот живот на нашата држава која го носи истото име туку и го користиме во надворешно-политичкиот и правен живот.

Дури и евентуалната можност дека Тужениот го користи името на мојот (веројатно и неговиот) народ во некакви сексуални или сродни, но во секој случај интимни цели ме повредува и го нарушува мојот личен дигнитет.

Доказ бр. 3: Исто како Доказ бр. 1

4. Врз мене чувствувам дека е направен атак и со очигледната желба да се расипе јазикот на мојот (веројатно и неговиот) народ и на мојата (веројатно и неговата) држава. Најдобри примери се: „искварен однос“, неможат“, повторно мимо вољата“, тамо“ и тн. Жално е во време кога се донесуваат сериозни законски устрожнувања во функција на заштита на македонскиот јазик Тужениот и нему сличните да бидат „ослободени“ од обврската да ги почитуваат законите и правниот поредок на мојата (веројатно и неговата) држава и истовремено тоа навистина ме повредува – јас во секој момент и на секаде се трудам правилно да го употребувам јазикот на мојот (веројатно и неговиот) народ и на мојата (веројатно и неговата) држава и тоа под закана доколку тоа не го правам – да бидам сериозно казнет.

Наспроти тоа, Тужениот со очигледна леснотија му пркоси на Законот и го користи тоа свое „ослободување од законските обврски“ токму против мене, како еден од неговите разномисленици. Сепак, најмногу боли немоќта што се раѓа кога е видливо дека институциите задолжени да го штитатјазикот на мојот (веројатно и неговиот) народ и на мојата (веројатно и неговата) држава не само што не го санкционираат таквото однесување туку и гласно молчат.

Доказ бр. 4: Исто како Доказ бр. 1

Од горенаведените причини, Тужителот му предлага на Судот да закаже и одржи главна расправа и по изведувањето на доказите и утврдувањето на фактичката состојба да донесе пресуда со која ќе ја утврди вината на Тужениот, ќе го казни согласно Кривичниот закон (КЗ) на Република Македонија, ќе го санкционира со забрана вршење дејност во должина од 10 година и ќе го задолжи Тужениот да му ја исплати на Тужителот обештетување во денарска противвредност на хх (хх) илјади евра.

__ октомври 2010 година

Т У Ж и т е л:

__________________

(своерачен потпис)


Навреда, Член 173 (1) Тој што ќе навреди друг, ќе се казни со парична казна или со затвор до три месеци. (2) Ако делото од став 1 е сторено преку печат, радио, телевизија, електронска пошта или со други средства за јавно информирање или на јавен собир, сторителот ќе се казни со парична казна или со затвор до шест месеци. (3) Тој што друг јавно ќе го изложи на подбив по пат на информатички систем поради неговата припадност кон определена заедница, етничка или расна група или верска определеност, ќе се казни со парична казна или со казна затвор до една година.

КОГА ЕДНА НЕВЛАДИНА ОРГАНИЗАЦИЈА ЌЕ ГО ИЗГУБИ КОМПАСОТ

Бордот на Хелсиншкиот комитет донел одлука сите членови на бордот (сегашни и идни) да бидат проверени од Комисијата за лустрација.

Членот 34 од ЗАКОНОТ ЗА ОПРЕДЕЛУВАЊЕ ДОПОЛНИТЕЛЕН УСЛОВ ЗА ВРШЕЊЕ ЈАВНА ФУНКЦИЈА според кој:

Здруженија на граѓани и фондации можат да предвидат дополнителен услов, во смисла на овој закон, за кандидатите за носители или носители на раководни функции, членови на органи и вработени во стручни служби во своите основачки и програмски акти и етички кодекси.

Е УКИНАТ ОД СТРАНА НА УСТАВНИОТ СУД.

Тоа значи дека Хелсиншкиот комитет надвор од законот предвидува одредена постапка со која го ограничува правото на здружување. Ова е само по себе доволно да се запрашаме за моменталните капацитети на ова здружение навистина да се постави во одбрана на човековите права и слободи.

Меѓутоа, она што на што овде сакам да свртам внимание е  спротивноста на овој потез на Хелсиншкиот комитет со генералниот став на истиот кон законот за лустрација (изнесен во годишни извештаи и поединечни настапи), а потврден со посебна анализа дадена на веб страната на комитетот:ЛУСТРАЦИЈА – ДАЛИ МОЖЕ ДА СЕ ГРАДИ СИСТЕМ ВО КОЈ СЕ ПОЧИТУВААТ ЧОВЕКОВИТЕ ПРАВА И СЛОБОДИ ВРЗ ОСНОВА НА ДОСИЕЈА КОИ ГИ ВОДЕЛА ТАЈНАТА ПОЛИЦИЈА НА ПРЕТХОДНИОТ ПОЛИТИЧКИ СИСТЕМ?

Она што загрижува во ваквиот потез на Хелсиншкиот комитет е дека наспроти фактот дека во оваа анализа се потполно антиципирани сите случувања поврзани со донесувањето на законот, Хелсиншкиот комитет не само што конклудентно дава поддршка на законот, туку и не се обидува одново да ги постави клучните прашања на лустрацијата, меѓу кои секако најважното е: зошто се лустрираат доушници, а не членови на УДБА и тоагшни вработени во МВР како директни извршители на големи прекршувања на човековите права, корисници и поттикнувачи на добивањето информации (многу често со закани и насилство над “доушниците“)? Односно, зошто една ваква организација не го поставува прашањето на натамошната виктимизација на луѓето кои биле присилени на соработка, а сега се третираат како криминалци.

Ова е преседан кој може да поведе и други невладини организации и заради тоа сметам дека треба да биде ставен на расправа од страна на невлдините организации кои се бават со заштита на човековите права и да биде осуден како непримерен (посебно во светлото на последните случувања во врска со работата на Комисијата за лустрација).