ЗА ЗАКОНИТЕ КОИ ГО ЗАТСКРИВААТ КРИМИНАЛОТ И ИЗВРШИТЕЛИТЕ КОИ ГИ ПРЕКРШУВААТ ЗАКОНИТЕ

Една криминална власт чија главна цел беше да го исцица народот до последна капка крв, внесе хаос во законското регулирање кој содава привид на право, а всушност го овозможува неправото. Криминалната власт ја тргнавме, криминалот не.

Резултатите на криминалното владеење беа страшни и многу видливи: Граѓани плачат во УЈП поради блокирани сметки за МРТВ,Повеќе од 167 илјади блокирани сметки на граѓани!УЈП, Блокирани сметки на 27 илјади граѓани заради РДТ, …

Пљачката започна со дислоцирање на извршувањето од судската постапка и од надлежноста на судовите. На тој начин се сруши целовитоста на судската постапка, и, во исто време се оневозможи судовите да вршат контрола врз процесот на извршување на пресудите. Судот изгуби фактичка контрола над извршителите (а со тоа и на извршувањето на сопствената пресуда) освен ако странката поднесе приговор согласно членот 86 од Законот за извршување.

Наместо судот да води грижа за извршувањето на сопствените одлуки, оваа задача и беше предадена  на извршната власт (Извршителот е лице кое врши јавни овластувања утврдени со закон именувано од Министерството за правда, член 32 од Законот за извршување. Министерството за правда врши надзор над работата на извршителите, член 54 од Законот за извршување), со што се прекрши принципот на подлеба на власта.

Вториот чекор во создавањето услови за пљачкосување на сопствените граѓани беше направен со изигрувањето на законот направено од страна на извршителите. Имено, извршителите наместо да се држат до одредбите од Законот за извршување решија да ги применат одредбите на Закон за платен промет со што свесно создадоа хаос во примената на правото.

Само како пример:

Во Законот за извршување нема одредба со која се дозволува блокирање на трансакциона/трансакциони сметки на должник (тоа го има во Законот за платен промет, а во Законот за извршување е поврзано само со правни лица).

Според членот 118 –  Забрана и пренос на парично побарување се спроведува во износ кој е потребен за намирување на доверителовото побарување.

Тоа значи дека ако е долгот 300 денари се врши забрана и пренос на 300 денари, а не на сите средства од трансакциската сметка и секако не се плаќаат никакви пари за одблокирање на незаконски блокирана сметка.

Според членот 141 – Со налогот за извршување врз плата се определува забрана на определен дел од платата и му се наложува на работодавецот, кој на должникот му ја исплатува платата, паричниот износ за кој е наложено извршувањето да му го исплати, односно да му го исплатува на доверителот.

Тоа значи дека не се блокира трансакциската сметка туку преку работодавецот се задржува дел од платата.

Според членот 149 –  Извршување врз парично побарување кое по сметка кај банка му припаѓа на физичко лице, се спроведува така што со налог за извршување и се наложува на банката паричниот износ за кој е издаден налог за извршување да го исплати на сметката на извршителот.

Тоа значи дека не се блокира трансакциска сметка туку се исплаќа бараната сума.

Според членот 40 извршителот е должен:

  • да прибира податоци за имотната состојба и други податоци за должникот во функција на извршувањето,
  • да поднесува барање за добивање на податоци за поседување на трансакциска сметка до правното лице кое го води Единствениот регистар на трансакциски сметки во врска со предметот на извршување,

Според членот 116 извршителот е должен да изземе од извршување одреден вид примања.

Тоа не може да се направи со блокирање на трансакциска сметка туку со собирање многу конкретни податоци на индивидуално ниво, односно, со почитување на членот 149 од Законот за извршување.

Според членот 117 во голем број случаи има ограничување на извршувањето на ниво на 1/3 од месечните примања.

Тоа значи дека не се блокира трансакциска сметка туку се исплаќа најмногу 1/3 од месечните примања со што не се загрозува егзистенцијата на должникот и/или неговото семејство.

СЕКОЕ БЛОКИРАЊЕ НА ТРАНСАКЦИСКА СМЕТКА НА ФИЗИЧКО ЛИЦЕ Е СПРОТИВНО НА ЗАКОНОТ И ТРЕБА СООДВЕТНО ДА СЕ КАЗНИ. КАЗНАТА СЕ ОДНЕСУВА КАКО НА ИЗВРШИТЕЛИТЕ ТАКА И НА БАНКИТЕ КОИ ВО ДОГОВОР СО ИЗВРШИТЕЛИТЕ ОСТВАРУВААТ ЕКСТРАПРОФИТ, ОДНОСНО, НЕОСНОВАНО СЕ БОГАТАТ.

Орган кој врши надзор на имплементацијата на Законот за извршување е Министерството за правда. Тоа значи дека Министерството за правдса под итно мора да преземе активности со кои ќе се обезбеди почитување на Законот за извршување и со кои на секој актуелен извршител кој побарал блокирање на нечија трансакциона сметка веднаш ќе му биде одземено правото за вршење извршителска дејност согласно членот 66 од Законот за извршување.

Меморандумот склучен меѓу Министерството за труд и социјална политика и Комората на извршителите е очигледно направен со најдобри намери да се заштитити одредена ранлива група во услови на правен хаос, а во област во која МТСП нема вистинска надлежност.

Ваквиод вид потези се многу разбирливи во услови кога се гасат пожари, меѓутоа, применети на долги патеки можат и самите да придонесат за продолжување на правниот хаос.

Имено, извршувањето врз средства кои доаѓаат од социјална помош е изземено согласно членот 116.

Тоа значи дека извршителите според Законот за извршување немаат право да бараат извршување врз овие средства и не е потребен никаков меморандум со кој ќе се гарантира ова туку е потребно Министерството за правда да обезбеди почитување на законот.

Според членот 41 – Извршителот при спроведување на извршувањето е должен по електронски пат, за конкретен должник да побара податок од евиденциите кои ги водат органите на државната управа, или од правно лице кое води регистар.

Тоа значи дека извршителот има начин да добие одредени податоци, а давањето достап на извршителите до податоци за сите приматели на социјална помош е давање ново и многу широко право.

Според членот 65 од Законот за извршување – извршителот ќе биде парично казнет или привремено ќе му биде одземено правото на вршење на должноста извршител доколку “бара пристап до податоци за лице кое не е должник“. Ова меѓу другото се гарантира и со заштитните механизми на органите задолжени за чување на овие податоци, односно посебната процедура преку која извршителите имаат достап до конкретни податоци за конкретен човек.

Тоа значи дека делот од меморандумот со кој на извршителите им се дава директен пристап до податоците за сите приматели на социјална помош ја заобиколува оваа заштитна клаузула и може многу лесно да биде злоупотребено.

И секако, надвор од оваа заштитна капа остануваат сите останати спомнати во членот 116:

И надвор од оваа заштитна капа остануваат сите оние спомнати во членот 117:

ДРЖАВАТА МОРА ДА ГИ ЗАШТИТИ ГРАЃАНИТЕ ОД НЕПРАВОТО (СИТЕ ГРАЃАНИ) И ДА ГО САНКЦИОНИРА СЕКОЈ ОБЛИК НА ПРЕКРШУВАЊЕ И/ИЛИ ЗЛОУПОТРЕБА НА ЗАКОНИТЕ (СЕКОЕ ПРЕКРШУВАЊЕ).

 

ПОЛИТИКА НАСПРОТИ ПРАВО

Американци, Европјани, Прибе, Хан, Бејли, Вајгл, … пораки, анализи, забелешки, препораки, …

Често слушам: така рекоа странците, тоа го пишува кај Прибе, овие забелешки ни ги дадоа во Брисел, Хан ни порача, Американците бараат, …, и мора да постапиме така.

Не сум сигурна дали станува збор за незнаење или пак за затскривање  зад овие флоскули, меѓутоа, реформите во Македонија многу трпат заради ваквото поставување на работите.

Не, не е точно дека мора да се врземе за секоја препорака, за секое мислење, за секоја сугестија која што доаѓа од страна на Американците, ЕУ, државите на ЕУ или некоја друга држава која ја поерцепираме како демократска и пријателска или пак на експертите кои ги препорачале овие држави.

Овие сугестии, забелешки, препораки, пораки, … се формираат во и од страна на политички кругови во овие држави, имаат политички карактер и во основа зависат од политичкиот момент во светот, во самите тие држави и во односите меѓу тие држави и Македонија. Тие се многу лесно променливи и содржат голема доза на субјективност.

На пример, одредени препораки може да бидат поврзани со актуелната владејачка структура во конкретна држава. Може да се поврзани со средствата кои таа држава ги дала за конкретни проекти (на пример за развој на Академијата за судии и јавни обвинители) и кои сега мора да ги оправда независно од нивото на објективна успешност на тие проекти. Може да се поврзани со релациите со трети држави во кои сакаат да спроведат одредени мерки па Македонија им служи како позитивен или негативен пример. Може да се …Уште повеќе, што ваквите препораки може да бидат контрадикторни (како во однос на препораките на други држави или меѓународни организации, така и внатрешно во однос на препораки кои се претходно дадени)

Ваквите препораки треба да се слушаат, да се води сметка за нив, да се ставаат во контекст, да се анализираат, да се земаат предвид, да им се придаде соодветно значење, меѓутоа не и да се третираат како закон.

Она, што мора да го имплементираме доколку сакаме да изградиме систем кој е компатибилен со системот на ЕУ е европското право.

Тоа не се поеднинечни политички ставови, мислења, идеи. Тоа се норми кои поминале сито и решето, кои се избрусени низ праксата на ЕУ државите и кои добиле заедничка и прифатлива форма обликувана во правна норма (директива).

Тоа е она што е задолжително, обврзно и кое се транспонира во домашната легална рамка (се разбира доколку сакаме да станеме дел од ЕУ структурите).

Значи, кога еден закон го носи европското знаменце, тоа значи дека се транспонира европското право, а не некој моментален политички став на некоја европска држава, па и на ЕУ.

Само на тој начин може да се изгради конзистентен систем од правни норми кој ќе направи таква суштинска промена која ќе не приближи до ЕУ државите. Се друго е политичко гибање, прилагодување и во основа е контрапродуктивно на зададената цел.

ШТО ОЧЕКУВАМ ОД НОВАТА СОЦИЈАЛ-ДЕМОКРАТСКА ВЛАСТ

  1. Силна заштита на правата на работниците
  2. Социјални мерки за подобар живот на најсиромашните граѓани
  3. Намалување на бенефициите на функционерите
  4. Зголемување на обврските на бизнисот (посебно крупниот)
  5. Прогресивен данок, прогресивни давачки, прогресивни цени на услугите
  6. Намалување на бројот на министерства
  7. Зголемување на издвојувањата за здравство и образование
  8. Промоција на граѓанскиот наместо на етнички базираниот модел
  9. Повеќе права за поголем број луѓе
  10. Поголема еднаквост пред законот и поголема еднаквост во шансите

Од оваа владејачка структура не очекувам реваншизам кон политичките опоненти, меѓутоа очекувам санкционирање на прекршувањата на законите направени во претходниот период, одземање на привилегиите стекнати заради припадност на конкретна политичка опција, испитување на професионалноста и соодветноста на кадрите и секако, очекувам барем хоризонтално поместување на сите оние за кои постои сомневање дека го прекршиле законот (со делување или неделување), а со цел избегнување на можноста за прикривање на податоци и натамошно користење на позицијата за вршење притисок или оневозможување на постапките кои се во тек.

Ова се моите мерила на успешноста на актуелната власт.

НЕ ГОСПОДИНЕ ВАЈГЛ

Не ни помагате господине Вајгл да ја изградиме демократската држава која се потпира на правото.

Демократската држава која се потпира на правото не се гради со тоа што ќе ги шетате нашите избраници по белиот свет да преговараат и да се договараат надвор од очите на оние кои ги избрале.

Ние граѓаните ја доведовме оваа политичка гарнитура на власт за да нема тајни преговори, за да може граѓаните да го имаат првиот и последниот збор во секоја одлука, за транспарентноста да стане незаобиколлив сегмент на секој процес на одлучување, за да почнат да функционираат институциите и да се спроведуваат процедурите и пред се, за да се раскрсти со начинот на владеење на узурпаторите на власта кои не окупираа последните години.

Со Вашиот предлог се обесмислува работата на сите формирани комисии, се негира работата на сите домашни експерти, но пред се омаловажуваат граѓаните кои повторно треба да се претворат во пасивна маса која стои настрана и чека да види што решил некој зад затворени врати.

Не господине Вајгл, јас лично не прифаќам да се преговара надвор од институциите и надвор од со закон предвидените процедури затоа што така не се гради демократска држава во која владее правото, туку нов вид диктатура која ни кажува дека сите се исти.

Вашиот предлог господине Вајгл го сметам како обид да се негира и самата можност за вистинска промена и повик да се легитимизира неправото на чии крилја се уште летаат претставниците на криминалната банда која ја симнавме од власт.

Бандата треба да заврши во затвор, а не да се обидуваме со неа да другаруваме и да создаваме услови во кои криминалот се исплати.

Сега не е време за намалување на разликите и договарање туку обратно, потенцирање на разликите како прв чекор кон декриминализација на Собранието кое е впрочем и срцето на секоја демократска држава.

 

 

ЗА ОКТОМВРИСКАТА РЕВОЛУЦИЈА

Кога се зборува за Октомвриската револуција треба да се има предвид дека тоа била револуција инспирирана од најблагородната филозофија која се обидува во центарот на општествените движења да го стави слободниот човек.
Револуција која ја извеле луѓето кои немале што да изгубат, а имале толку многу да добијат. Илјадници луѓе кои умирале од глад и немаштина, кои се распаѓале од болештини и кои гинеле на боиштата во нечии освојувачки војни. Илјадници луѓе кои решиле да не робуваат на моќниците. Илјадници луѓе кои решиле да си го вратат човечкото достоинство.
Револуција која создала општество водено од идејата за еднаквоста, хуманоста, достоинството и способноста на луѓето сами да управуваат со своите животи.
 
Револуција која покажала дека можат да постојат и други политички системи и поинакви државни структуирања од оние на капитализмот. За голем број луѓе новиот систем значел не само подобар живот, туку значел дека ќе преживеат. Илјадници луѓе добиле шанса да се образуваат, да  уживаат во уметноста, да творат и да се развиваат.
Тоа е револуција која инспирирала и се уште инспирира.
Јас верувам дека има многу што да се научи од оваа револуција (и од грешките и од позитивните работи).
И верувам дека во еден друг момент, во едни други услови и на еден многу повисок степен од развојот на човештвото ќе може да биде заокружен развојниот циклус и гасеницата ќе ја добие својата завршна форма.