ПРОТИВ БЕНЕФИЦИИ ЗА ПРИПАДНИЦИТЕ НА ОНА, ЗА БЕНЕФИЦИИ ЗА СИТЕ ЖРТВИ НА КОНФЛИКТОТ ОД 2001

Како и многу други работи и оваа во Македонија е свртена наопаку. Некој разбрал-недоразбрал, прочитал-недочитал, па треснал зелена и сега се обидува сите да не убеди дека е зрела-презрела, бордо-црвена.

Припадниците на ОНА да добијат привилегии (пензија, вработување, социјална помош, бенефиции…). Што е апсурдно во ова барање

1. Од 8.03.2002 година во Република Македонија на сила е Закон за амнестија. Со овој закон: “се ослободуваат од гонење, се запираат кривичните постапки и потполно се ослободуваат од извршувањето на казната затвор (во натамошниот текст: амнестија), граѓани на Република Македонија, лица со законски престој, како и лица кои имаат имот или семејство во Република Македонија (во натамошниот текст: лица), за кои постои основано сомневање дека подготвиле или сториле кривични дела поврзани со конфликтот во 2001 година, заклучно со 26 септември 2001 година“.

Зборот амнестија вообичаено значи: простување кое му се дава на сторител на некое кривично дело (во случај кога имало постапка пред надлежен суд во која е докажана вина), или, на лице за кое постои основано сомнение дека сторило кривично дело (во случај кога постапката е започната, меѓутоа се уште нема правосилна пресуда, односно кога постапката не е започната, меѓутоа има доволно докази ваква постапка да започне).

Потребата од донесување на Закон за амнестија сама по себе индицира дека постоело прекршување на законот, меѓутоа има одредени причини (во случајот на вооружениот конфликт од 2001 година тоа се политички причини) заради кои не треба да се казнат сторителите на кривичните дела. Доколку се тргне од Законот за амнестија, иницирањето на донесување закон со кој би се дале одредени бенефиции на сторители на кривични дела, значи да се награди прекршувањето на законот и да се легализира насилството како рамноправна демократска алатка во политичкиот живот.

2. Вообичаено е, после вооружени конфликти од ваков вид да се донесат одредени закони (мерки) со кои се обештетуваат жртвите од конфликтот. Жртви на конфликтот се сите оние кои не биле дел од било какви вооружени формации (надвор од легалните и легитимни безбедносни сили на државата), а претрпеле физички, материјални или психички штети. Мора да се направи дистинкција на жртвите, при што, жените, децата, старите и немоќни, и раселените – мора да имаат предност во одредувањето на било кој вид на компензација. Во жртви на конфликтот се вбројуваат и сите оние кои биле дел од нелега лни вооружени формации, меѓутоа биле изложени на акти на тортура од страна на претставници на власта (легалните вооружени сили или некој друг претставник на власта).  Тоа значи дека ниту еден припадник на нелегална воена (вооружена формација) како што беше ОНА, не може да бара никаква компензација, оштета или бенефиција (било да станува збор за смрт на близок роднина на ова лице или за самиот него/нејзе во случај на трајни повреди), освен ако не станува збор за жртва на нечовечко постапување.

3. Припадниците на легалните безбедносни сили имаат право на бенефиции и компензации. Во рамките на извршувањето на својата должност тие го бранеле уставниот поредок, сигурноста и стабилноста на државата. Посебно внимание мора да се посвети и на сите оние кои формално не биле дел од безбедносните сили меѓутоа биле изложени на опасностите од конфликтот во вршењето на своите должности (лекари, болничари, превозници, пожарникари, …). Меѓутоа, тоа не значи дека бенефиции треба да добијат оние за кои ќе се докаже дека ја злоупотребиле службената должност и биле извршители на кривични дела. Имајќи предвид дека припадниците на нелегалните воени формации не се казнуваат заради Законот за амнестија, истата логика важи и за припадниците на регуларните безбедносни сили, меѓутоа, тие во никој случај не смеат да бидат заштитени од водење граѓански постапки против нив и доколку се докаже нивната вина, тие не смет да бидат корисници на било какви бенефиции.

4. Поради чувствителноста и комплескноста на проблематиката за остварување на вакви барања се формираат посебни тела, кои низ широка јавна расправа доаѓаат до решенија кои во најголема мера ќе водат кон смирување на тензиите меѓу страните кои биле во кнфликтот и ќе овозможат ресторирање на мирот на трајна основа. Простото договарање на две политички партти, намертнувањето на решенија однадвор и изгласувањето на закон, можат само да придонесат за разгорување на нови жаришта на недоверба, нетрпение и конфликти.

Донесувањето на Закон со кој што едноставно им се даваат некакви бенефиции на припадниците на поранешната ОНА, заради тоа што така се договориле неколку политички субјекти може да биде само показател на незрелост или извор на нов конфликт.

ЗА ШАМИИТЕ И СЛИКАЊЕТО

Ова со шаммите и сликањето за лична карта ми е многу проблематично.

Религиозните догми се моќна работа. Кај Коранот и забраната на покажување на телото постојат неколку дубиози за кои може да се расправа, меѓутоа, доколку луѓето решиле дека тоа ќе биде правило што ќе го почитуваат како дел од сопствената религија јас го прифаќам.

Се поставува прашањето како тоа правило се рефлектира на останатите. Имено, во моментот кога правилата кои одредена група луѓе си ги прифатила и решила својот живот да им го прилагоди,   излезат надвор од групата, односно таа група сака да им ги наметне и на другите, имаме проблем. На пример имам голем проблем кога луѓето кои почитуваат одредени религиозни правила според кои сексот вон брак е забранет сакаат тоа правило да го прошират на сите, или кога сакаат да го наметнат правилото според кое не смеат да општат луѓе од ист пол, или правилото дека комерцијалните сексуални работнички се жени од вотр ред.

Дали во случајот станува збор за такво нешто?

Што е со сликата? Мислам дека Сликата сама по себе е многу проблематично средство за идентификација. Можат да се менуваат коса, веѓи, може да се прави пластична операција (помали или поглеми интервенции на лицето, ушите). Најверојатно би требало веќе да се најдат посоодветни начини за идентификување кои ова прашање би го направиле беспредметно. Во моментот навистина не мислам дека марамата во некоја драстично поголема мера го менува лицето отколку другите средства кои им стојат на располагање на луѓето (а кои не се забранети).

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

ПРАШАЊЕ НА ПРИОРИТЕТИ

Деновиве малку шетав по интернет страните на кои што се прикажани резултати од различни мерења на развојот на демократијата и рангирања на државите според остварувањето на некои од милениумските цели (http://info.worldbank.org/governance/wgi2007/mc_countries.asp; http://www.worldaudit.org/democracy.htm; http://www.stateofworldliberty.org/; http://hdrstats.undp.org/countries/country_fact_sheets/cty_fs_MKD.html; http://www.heritage.org/research/features/index/countries.cfm; https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html)

Во најголем број од рангирањата Македонија котира во некои долни делови од табелите (резервирани за “третиот свет“):

демократија 61. од 150
слобода на печатот 63. од 150
корупција 67. од 145
економска слобода 71. од 156
индивидуална слобода 69. од 145

Има само една табела во која сме суверено во горниот дел (10. од 172 држави). Тоа е табелата за % кој што се издвојува од GDP (вкупен домашен производ) за војска. На оваа табела зад Македонија се САД, Словенија, Хрватска, а да не зборуваме за Германија (на бедно 109. место), Албанија (111.), Австрија (139), Јапан (148) и кутриот Исланд кој цврсто го држи последното место (со 0% издвојувања за војска).

Ова е многу интересно да се спореди со % кој што Македонија го издвојува за образование (3.5 од GDP). Само за споредба:

држава % од GDP за војска % од GDP за образование
Македонија 6% 3.5%
Грција 4.3% 4.3%
Финска 2% 6.5%
Исланд 0% 8.1%

Ако погледнеме низ призмата на овие бројки, можеби не треба да не изненадува резултатот. Само како пример, неколку споредби со Финска (не затоа што е нордиска земја, туку затоа што е релативно мала земја, без многу природни ресурси, опкружена е со моќни држави кои посегнувале по нејзината територија и ја држеле во ропство, и затоа што е дел од ЕУ дури од 1995 год, а жолтото лавче на црвена основа е добро):

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

” />

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

” />

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

” />

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

” />

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

” />

А чувството е уште потрагично е ако се споредиме со просекот на источно-европските држави:

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

Можеби навистина прашањето да е во приоритетите?

БЕЗАЛТЕРНАТИВНОСТ

Многу ми пречи праксата на еднозначност која упорно продолжува да се негува во Македонија. Наводно влеговме во нов политички систем, наводно почнавме да гледаме плуралистички и навидум постои слобода на мислата, изразувањето, слободна размена на информации и различност на видувањата.

Фактички, се промовира едноумие од најлош вид. Едноумие кое не смееш ни да го спомнеш а камо ли да го оспориш затоа што наводно станува збор за одлуки што не се коментираат, теми за кои сите еднакво размислуваме, цели кон кои сите заедно рака под рака се стремиме.

Јас живеев и се образував и работев во време на едноумие, и ја знам погубната моќ на истоветноста и унифицираноста. Сакам да ги слушнам сите размисли и сите идеи и да ги измерам позитивните и негативните последици што може да следат после различни активности.

Сакам да слушнам зошто тоа мора и како тоа сите сакаме да влземе во НАТО? Што воопшто подразбираат под НАТО луѓето кои ги прашуваат на улица за нивниот став во врска со приклучувањето на Македонија, дали знаат што фактички значи во однос на економијата, односите со другите држави (во и вон НАТО), глобалната положба на државата.

Не ми се допаѓа тоа што влезот во ЕУ ми се сервира како единствена алтернатива. Сакам да знам што ќе добие Македонија, а што ќе изгуби, што ќе добијат одредени категории луѓе во Македонија, а што ќе изгубат, што ќе добијам јас лично, а што ќе изгубам. Сакам да знам дали постојат и други размисли за развој на Македонија, За земјите кои не сакаат во ЕУ или кои сакаат да излезат од ЕУ. Сакам да слушнам зошто во Македонија не се иницира референдум за ниту едно од клучните прашања кои го одредуваат нашиот и животот на нашите деца.

Не ми се допаѓа кога некој ќе рече дека името е табу тема. Не признавам постоење на такви теми. Јас сакам за името да разговараме. Што би значела неговата промена (за државата, за граѓаните, за мене). Сакам да дознаам што е направено до сега и зошто е така на правено. Сакам да знам што сме изгубиле со задржувањето на името, а што сме добиле.

Сакам да се разговара за теми кои на прв поглед изгледаат неприфатливи до корен. Зошто никој не зборува за евентуална поблиска еконосмка соработка со некои од нашите комшии. Соработка која што би можела да биде формализирана на одредено ниво. Зошто не и политичка? Со Косово, со Албанија, со Бугарија, со Грција, со Србија, на ниво на Балкан. Зошто веќе никој не зборува за идејата за Балканска федерација.

Кој го загуши разговорот. Кој ја уби алтернативност уште пред да биде родена?